6 συμβουλές για να γράφεις καλύτερα

O Steven Pinker, καθηγητής και ερευνητής της Γλωσσολογίας στο πανεπιστήμιο του Harvard έχει συνάψει την εμπειρία του γύρω από τη συγγραφή σε έξι βασικά tips. Και τα μοιράζεται με όλους, γραφιάδες και μη, συγγραφείς και λάτρεις των έξυπνων ποστ. Ιδού:

Ποτέ μην πατάμε «αποστολή» 

πριν διαβάσετε 

το κείμενο σας 

δύο και τρεις φορές.

1. Μιλήστε με εικόνες και με αναλυτικές λεπτομέρειες.   
Χρώματα, αρώματα και αισθήσεις. Κάντε τον αναγνώστη να αισθάνεται ότι μιλάτε μαζί του. Να σταματήσει να διαβάζει και σκεφτεί αυτό που λέτε, έστω για λίγο.

2. Να είσαστε προσεκτικοί με την«κατάρα της γνώσης». 
Το γεγονός ότι εσείς γνωρίζετε κάποια πράγματα δε σημαίνει ότι θα τα γνωρίζει και ο αναγνώστης.

3. Μην μπερδεύετε τη χρονική αλληλουχία. 
Η σαφήνεια και η καθαρότητα της εξιστόρησης είναι ανώτερη από το σασπένς. Αν ο αναγνώστης δεν μπορεί να σας ακολουθήσει, θα σας αφήσει.

4. Δεν χρειάζεται να θυσιάσετε την κλασσική δομή ενός μυθιστορήματος ή μιας διήγησης για χάρη της πρωτοτυπίας.   
99% κερδίσει η κλασσική δομή. Αν το κατακτήσετε αυτό, τότε μπορείτε να κάνετε και κάτι εξτρίμ ή «ανορθόδοξο».

5. Διαβάστε, διαβάστε, διαβάστε.  
Το βάθος της γλώσσα δεν σταματάει ποτέ να μας εκπλήσει ευχάριστα. Υπάρχουν χιλιάδες τρόποι να πούμε το ίδιο πράγμα. Αυτό να έχετε πάντα στο μυαλό σας.

6. Καλό γράψιμο σημαίνει επανεξέταση. 
Ποτέ μην πατάμε «αποστολή» πριν διαβάσετε το κείμενο σας δύο και τρεις φορές. Πριν αλλάξετε, αναδιατυπώσετε ή σβήσετε ολόκληρες παραγράφους.

Κανόνες, κανόνες κανόνες. 
Πέρα και πάνω από αυτούς υπάρχει η δύναμη της γλώσσας που είναι αδάμαστη, ζωντανή και εξελίσσεται λεπτό προς λεπτό. Κι όπως λέει και ο Όσκαρ Ουάιλντ: «Συγγραφέας είναι αυτός που έχει εκπαιδεύσει το μυαλό του να φέρεται ανάρμοστα».  



ΠΗΓΗ
www.womantoc.gr

Πώς να γράψεις ένα βιβλίο, του Νικόλα Παπακώστα

Το 1974-75 ο Στίβεν Κινγκ, ο καλύτερος κατ’ εμέ συγγραφεύς των τελευταίων πενήντα ετών, έγραψε τον «Τελευταίο Πιστολέρο», το πρώτο βιβλίο του Μαύρου Πύργου το οποίο εκδόθηκε το 1982, και ολοκληρώθηκε το 2004 σε επτά τόμους.

Στο έργο αυτό, ο Κινγκ όχι μόνο στήνει έναν από τους πιο ωραίους κόσμους που έχουν γραφτεί, αλλά δένει σ’ αυτόν όλο του το σύμπαν. Οτιδήποτε έχει γράψει πότε, όλα παίζουν ρόλο στο Μαύρο Πύργο, άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο.

Το μοτίβο αυτό, του ενιαίου σύμπαντος δηλαδή, με μάγεψε, και καθώς ήδη είχα στήσει ένα σύμπαν στο D&D, το ακολούθησα και εγώ στα γραπτά μου και μου έδωσε έμπνευση να γράψω. Δεν είμαστε εδώ γι’ αυτό όμως.

Είμαστε εδώ ώστε να λύσω μια απορία που με έχουν ρωτήσει πολλοί άνθρωποι όταν τους λέω ότι γράφω μυθιστορήματα. «Μα που βρίσκεις τις ιδέες/την υπομονή/το χρόνο;» Έτσι, θα σας πω πώς γράφω. Δεν το παίζω μεγάλος συγγραφεύς -δεν θα μπορούσα άλλωστε- ούτε λέω ότι ο δικός μου τρόπος είναι ο σωστός, αλλά είναι αυτός που με βόλεψε, και αν κάποιος θέλει να γράψει όμως δεν ξέρει το πως, μπορεί να τον δοκιμάσει.

Η ιδέα είναι εύκολη. Είμαι σίγουρος πως όποιον και να ρωτήσεις μπορεί να σου πει τρεις-τέσσερις ιδέες που θα ήθελε να κάνει ιστορίες. Μπορεί να έρθει στο μυαλό σου μια σκηνή, ένας χαρακτήρας ή μια ατάκα, και ν‘ αρχίσεις να παίζεις στο μυαλό σου πώς ή τι οδήγησε σε αυτό. Προσωπικά, πάντα σκέφτομαι το τέλος. Άλλα το τέλος είναι το εύκολο. Το δύσκολο είναι η αρχή. Αυτές οι πρώτες λέξεις οι οποίες θα κάνουν τον αναγνώστη να θέλει να διαβάσει κι άλλο.

Όσον άφορα το χρόνο και την υπομονή, είναι πολύ απλό. Αν θες οπωσδήποτε να γράψεις, θα βρεις και την υπομονή και το χρόνο. Το θέμα είναι να βάλεις ένα πρόγραμμα. Σου περισσεύει μια ώρα, δυο ή τρεις, κάνεις το πρόγραμμα που σε βολεύει και το ακολουθείς. Όταν ξεκίνησα να γράφω τα διηγήματα που με οδήγησαν στο βιβλίο, ήμουν στην Πάρο.

Επειδή ο συγκάτοικός μου ήταν περίεργος, έπρεπε με το που ξυπνάω να παίρνω το λάπτοπ και να φεύγω από το σπίτι για να μην τον ξυπνήσω. Αυτό οδήγησε στο να έχω στο πρόγραμμα μου τέσσερις ώρες στις οποίες έγραφα. Στην αρχή μικρά διηγήματα των τριών τεσσάρων σελίδων, κι όσο έγραφα και γινόμουν καλύτερος και αυτά μεγαλύτερα. Αλλά αυτό το τετράωρο το κράτησα.

Καθόμουν κάπου που μου άρεσε επί τέσσερις ώρες και έγραφα. Ακόμα και μέρες που δεν είχα όρεξη, ή που δεν είχα τι να γράψω- κι αυτό συμβαίνει όταν έχεις μόλις τελειώσει κάτι- άνοιγα την σελίδα και την κοιτούσα.

Είναι σημαντικό να κρατάς το πρόγραμμα αν σ’ ενδιαφέρει το γράψιμο, γιατί όσο ωραίο και να είναι, οφείλεις να το δεις σα δουλειά. Υπάρχουν συγγραφείς οι οποίοι ξεκινάνε να γράψουν, και όταν τελειώσει η ώρα που έχουν οριοθετήσει σταματούν ακόμα και στα μισά της παραγράφου.

Αυτό τους έδινε μια ολόκληρη μέρα σκέψης και όταν ερχόταν η ώρα να συνεχίσουν, πέφτανε με τα μούτρα. Άλλοι συγγραφείς γράφουν την ώρα που έχουν θέσει, και όταν αυτή τελειώσει φτάνουν μέχρι το τέλος της ενότητας. Αυτό έκανα εγώ, και αυτό προτείνω να κάνει και οποιοσδήποτε θέλει να ασχοληθεί με το γράψιμο. Κλείνεις νετ, ή οτιδήποτε άλλο μπορεί να σου αποσπάσει την προσοχή και γράφεις.

Η σκαλέτα πότε δεν με απασχόλησε προσωπικά. Ξέρω ότι πολλοί συγγραφείς, πριν ξεκινήσουν να γράφουν έχουν σκελετό για την Ιστορία τους και μαζί ένα πάκο με σημειώσεις τις οποίες αφού τις τελειώσουν ακολουθούν κατά γράμμα. Δεν το έκανα πότε αυτό. Ήξερα τι ήθελα να γράψω, και αν ήθελα να κάνω μια αναφορά σε κάτι παλαιότερο είτε στο ίδιο το κείμενο ή σε άλλη ιστορία, το πολύ πολύ να τσέκαρα τα προηγούμενα. Επίσης δεν αποθαρρυνόμουν αν η ιστορία κολλούσε. Αν για παράδειγμα ήξερα ότι ο πρωταγωνιστής έπρεπε να πάει κάπου αλλά δεν ήξερα πώς θα πήγαινε έβαζα [...] και συνέχιζα σαν να το είχα γράψει. Όταν θα ερχόταν η ώρα της δεύτερης γραφής θα το διόρθωνα.

Όταν εν τέλει έφτανα στο τέλος, έκανα μια πολύ μικρή πρόχειρη διόρθωση, και το άφηνα στην άκρη για ένα μήνα περίπου. Αυτό, γιατί εκείνη την ώρα, ο ενθουσιασμός μου ήταν τέτοιος που το κείμενο μου φαινόταν τέλειο. Το ότι είχα τελειώσει το κείμενο δε σήμαινε ότι σταματούσα το πρόγραμμά μου.

Ξεκίναγα κάτι άλλο, πιο χαλαρό μέχρι να περάσει το συγκεκριμένο διάστημα, και ύστερα ξαναδιάβαζα το κείμενο από την αρχή. Αν αυτό που διάβαζα μου άρεσε, τότε θεωρούσα ότι ήμουν σε κάλο δρόμο, και προχωρούσα στη δεύτερη γραφή, στην οποία μπορεί να άλλαζαν τα πάντα πέρα από τη βασική ροή της ιστορίας. Είχε φύγει βλέπετε η καύλα του να πω την ιστορία και μπορούσα να τη δω με άλλο μάτι. Όταν με το καλό τελείωνε και αυτό, και είχα πλέον έτοιμο το κείμενο όπως το ήθελα, ερχόταν η πιο δύσκολη- και βαρετή- διαδικασία. Η επιμέλεια.

Ευτυχώς εδώ φάνηκα τυχερός. Την πρώτη και ουσιαστική επιμέλεια του βιβλίου μου την έκανε ο Κωνσταντίνος Κουτσικουρής, αρχισυντάκτης στο αδερφάκι του mindthetrap, pillowfights, και πολύ κάλος προσωπικός μου φίλος ο οποίος πήρε ένα κείμενο που μπορούσα να το καταλάβω μόνο εγώ, και το έκανε κατανοητό και στους υπολοίπους. Πρόσθεσε πολλά, αφαίρεσε πολύ περισσότερα που δεν είχαν λόγο ύπαρξης πέραν του προσωπικοί μου γούστου, και εν τέλει κατάφερε να το κάνει βιβλίο.

Τα διαδικαστικά του να βρεις εκδοτικό οίκο, να κάνεις δεύτερη, τρίτη και τετάρτη επιμέλεια δε χρειάζεται να σας τα πω. Μπορείτε να τα βρείτε μόνο σας πολύ εύκολα, αλλά τη διαδικασία της ίδιας της γραφής δε μπορεί να σας τη μάθει κάνεις.

Ακούω συχνά για σεμινάρια δημιουργικής γραφής και μαθήματα σεναρίου και μυθιστοριογραφίας. Ένας τρόπος υπάρχει να γίνεις καλύτερος στο γράψιμο και αυτός είναι να διαβάζεις πολύ και να γράφεις περισσότερο. Όπως αναφέρει ο ίδιος ο Κινγκ στο «Περί συγγραφής» -βιβλίο που οφείλει να διαβάσει κάθε συγγραφεύς- «Καταλαβαίνω ότι δεν μπορώ να γίνω Χέμινγουεϊ, όπως ο Χέμινγουεϊ θεωρούσε ότι δεν μπορούσε να γίνει Ντοστογιέφσκι. Αυτό που με έκανε όμως να γίνω καλύτερος, είναι να μη σταματάω να γράφω και να διαβάζω, και να θαυμάσω αυτά τα Ιερά Τέρατα».

Αντίστοιχα κι εγώ, θεωρώ ότι πότε δεν μπορώ να γίνω Κινγκ. Αυτό που έκανε με το σύμπαν του, και στα χνάρια του ακολουθώ και εγώ, είναι άπλα μαγικό. Αλλά ακόμα και να μη γίνω, θα σταματούσα να γράφω; Φυσικά και όχι. Θα σταμάταγα αν δεν πετύχω; Πάλι όχι. Γράφω για ‘μένα, και για τον έναν άνθρωπο που θα διαβάσει το βιβλίο και θα το γουστάρει.

Και αν ο Ισέλιαθ Νoξ μου δεν γίνει πότε ο Ρόλαντ Ντέσαιν δεν πειράζει. Ο Ρόλαντ είχε εικοσιδύο χρόνια για να ανεβεί το Μαύρο Πύργο του. Και ακόμα και αν ο δικός μου ήρωας δεν τα καταφέρει, στο τέλος, αυτό που μετράει είναι ότι το πάλεψε.




ΠΗΓΗ
www.mindthetrap.gr

Πως να γραψεις ενα λογοτεχνικο βιβλιο.

Εν αρχη ειναι ο λογος. Ετσι... α πριορι πρεπει να υπαρχει ενας λογος για να γραψεις ενα βιβλιο. Ο λογοι που κανουν καποιον να γραψει ενα λογοτεχνικο βιβλιο δεν ειναι και πολλοι. Συνηθως ειναι η ματαιοδοξια, η κενοδοξια, η δοξα και η επαρση. Επισης η κατ' επιφαση τεχνη που ξεχυλιζει απο μεσα σου και δεν εχεις που να τη βαλεις.

Για να αρχισεις να γραφεις ενα λογοτεχνικο βιβλιο επιβάλλεται να εχεις διαβασει. Να εχεις διαβασει πολυ μαλιστα. Να ξεκοκαλισεις τους κλασσικους να τους κανεις δικους σου. Σκοπος αυτη της κίνησης ειναι οτι υπαρχει μια τεραστια πιθανοτητα να απογοητευτεις με τις διανοιες που εχεις να συναγωνιστεις και να τα παρατησεις. Αν γινει αυτο, μαλλον ειναι οτι πιο σωστο μπορεις να κανεις. Η περιπτωση να εχεις την ικανοτητα να γραψεις ενα καλο λογοτεχνικο βιβλιο ειναι πεντασπανια ετσι ξεροντας οτι θα εισαι κατω του μετριου ειναι δικη σου αποφαση να ξεφτιλιστεις σε ολους, εκτος απο τη γυναικα/αντρα σου και μερικους φιλους που παντα σε υποστηριζουν.

Η δικλιδα σε αυτη την περιπτωση, οπου εισαι η περιπτωση αλλα οι αλλοι δε σε καταλαβαινουν ειναι ακομα πιο σπανια, αρα μην ελπιζεις απλα παρατατα. Αν οντως νιωθεις ξεχωριστος τοτε βαλε ως κριτες σου τους μεγαλους κλασσικους. Συγκρινε τα γραπτα σου μαζι τους και κοιτα που βρισκεσαι.

Αν εχεις αυτα τα δυο στοιχεια. Εχεις διαβασει πολυ, και ξερεις οτι μπορεις να γραψεις καλα, αυτο που απομενει να κανεις ειναι να ζησεις. Πρεπει να ζησεις με παθος και ρισκο. Να σκληραγωγηθεις και να πεσεις χαμηλα στη κολαση. Να ξανασηκωθεις και να ξαναπεσεις. Να κανεις σβουρες στο παραδεισο και να δοκιμασεις οτι μηλο δεις μπροστα σου. Δεν νομιζω να υπαρχει καποιος λογοτεχνικος συγγραφεας ο οποιος να ζουσε χαλαρη ζωη περιμενωντας στο γραφειο του να του ερθει η επιφοίτηση.

Αν ζησεις, το μονο που απομενει ειναι να δημιουργησεις. Την στιγμη της δημιουργειας ο πραγματικος κοσμος χανεται και υπαρχει μεσα σου μονο η ιδεα. Ιδρωνεις μαζι της, καταγινεσαι, κανεις ερωτας και καταδιωκεσαι. Γινεσαι πλουσιος και ζητιανος, γυναικα και αντρας, παππους και παιδι. Γινεσαι ολοι οι χαρακτηρες σου. Βουτας μεσα τους, τους γραπωνεις τη ψυχη και την σφουγγιζεις μεχρι να βγαλει την πεμτουσια που θα βαλεις στα χειλι τους.

Αν τα κανεις ολα αυτα. Περναμε στο λιγοτερο δυσκολο. Στο θεμα. Το θεμα ειναι μια ψευδαισθηση. Ποτε δεν υπαρχει θεμα. Ενα λογοτεχνικο βιβλιο δεν εχει θεμα. Ειναι οπως ακριβως η ζωη απλα για καποιο λογο εσυ που θα γραψεις θες να την αλλαξεις, να γραψεις για μια αλλη ζωη που δεν καταλαβαινω γιατι να το κανεις αυτο.

Καλη επιτυχια.

ΠΗΓΗ

psyxos.blogspot.gr

12 πράγματα που χρειάζεσαι για να ξεκινήσεις να γράφεις

Στην αναγνωστική ζωή μου έχω δει πολλές φορές να επαναλαμβάνονται τα ίδια και τα ίδια και τα ίδια λάθη στη ρουτίνα της συγγραφής, από ανθρώπους που έχουν όλη την καλή διάθεση να μην κάνουν χοντρά λάθη γενικώς. Ήθελα όλα αυτά τα πράγματα που βλέπω διαβάζοντας και γράφοντας να τα μοιραστώ με κάποιον. Κι επειδή εσείς είστε οι «κάποιοι» με τους οποίους προτιμώ να μοιράζομαι πράγματα, σας έπεσε το βαρύ αυτό φορτίο…

Χώρισα, λοιπόν, τη διαδικασία της συγγραφής σε δώδεκα μέρη, από πριν αρχίσει κανείς να γράφει έως και μετά το τέλος της γραφής αυτής καθεαυτής και κάθε μέρος το χώρισα σε δώδεκα επίσης βήματα. Σκέφτομαι να ανεβάζω ένα τόπικ κάθε μήνα, κάθε 31/30/28 του μηνός, για να έχουμε χώρο και χρόνο να τα κουβεντιάζουμε. Ποιος ξέρει, μπορεί να βγει κάτι καλό από αυτά.

Disclaimer: όλα όσα ακολουθούν δεν είναι τυφλοσούρτης. Καλείστε πριν τα εφαρμόσετε, να τα σκεφτείτε καλά και να πειραματιστείτε μαζί τους. Επίσης, και πάαααρα πολύ σημαντικό, μην ξεχνάτε ποτέ ότι αυτή είναι η προσωπική μου γνώμη, για την οποία α) διατηρώ το δικαίωμα να την αλλάξω στην πορεία της συζήτησης (εφόσον κάποιος φέρει τα κατάλληλα επιχειρήματα) και β) μπορεί να μην εξυπηρετεί τις δικές σας ανάγκες και τη δική σας ιδιοσυγκρασία. You have been warned.
-------------------------------------

1. Βρες το χώρο σου.

Η συγγραφή είναι μια διεργασία που απαιτεί το μέγιστο των εγκεφαλικών σου λειτουργιών. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να φροντίσεις να μην απασχολείται το μυαλό σου από κάτι που να σε αποσπά ή να σε ενοχλεί. Σου αρέσει να γράφεις σε υπολογιστή με τους αγκώνες ακουμπισμένους στο τραπέζι; Φτιάξε το γραφείο σου έτσι ώστε να μην κρέμονται κάτω. Σε ενοχλεί το άμεσο φως; Βάλε τον υπολογιστή σε σημείο που να μην πέφτει ο ήλιος. Γουστάρεις να μπουμπουνίζει μια σόμπα κουκουνάρα στην πλάτη σου; Αγόρασε μία και γύρνα το διακόπτη στο φουλ. Προτιμάς την ανάκληση στο κρεβάτι και το λάπτοπ στα πόδια, αλλά σε απασχολεί ιδιαίτερα το πρόβλημα της θερμοκρασίας; Υπάρχουν ειδικά τραπεζάκια, σαν αυτά για να τρως πρωινό στο κρεβάτι, που μπορούν να φανούν πολύ χρήσιμα. Αν σου αρέσει η μοναξιά, κλείνε την πόρτα πριν ξεκινήσεις να γράφεις. Αν σου αρέσει η δροσιά, άνοιξε το παράθυρο. Αν σου αρέσει η ζέστη κι οι χουχουλιάρικες μυρωδιές, βρες το χώρο σου στο τραπέζι της κουζίνας. Ή μήπως εκτός σπιτιού, σε μια καφετέρια, σε ένα αναγνωστήριο, στο πάρκο;

2. Βρες το χρόνο σου.

Αυτό είναι λιγάκι θέμα ενστίκτου, αλλά μπορείς και να το παρακολουθήσεις. Στην ιδανική περίπτωση, κάνεις μερικά δοκιμαστικά και σημειώνεις τις επιδόσεις σου. 8-10 το πρωί του Σαββάτου αποδίδω 3000 λέξεις. 12-2 τη νύχτα της Πέμπτης πέφτω στις 2400. Τρίτη, 6-8 το απόγευμα με ξεμυαλίζει το καινούργιο επεισόδιο του Epic Meal Time στο YouTube, οπότε πέφτω στο ζερό. Άνοιξη με πιάνει ο τεταρταίος, καλοκαίρι βαριέμαι τη ζωή μου, Δεκέμβριο τρέχω με τις γιορτές και δεν προφταίνω. Αυτό θα σου δώσει και ένα είδος προοικονομίας. Περιμένω (εγώ προσωπικά, ας πούμε) ότι μέσα Απριλίου θα μου έρθει μια σούπερ ιδέα, που θα με κάνει να βάζω το ρολόι κάθε Σαββάτο στις 7:30 και να ξεπετάω το ένα κεφάλαιο μετά το άλλο. Αν από την άλλη σου αρέσουν τα εντελώς αυθόρμητα πράγματα, σκέψου κι επινόησε εκ των προτέρων τρόπους να ξεκλέβεις χρόνο από τις τρέχουσες υποχρεώσεις σου, ώστε να μπορείς να γράψεις με την άνεσή σου όταν σου προκύψει.

3. Βρες το χούι σου.

Εκτός από το χώρο και το χρόνο υπάρχουν κι άλλα πράγματα που μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά τη διαδικασία της συγγραφής. Λόγου χάρη, να έχεις δίπλα σου μια κούπα καφέ ή τα τσιγάρα σου. Να έχεις κάτι φαγώσιμο ή κάτι που να σε εμπνέει, όπως, λέμε τώρα, τη φωτογραφία του θεομίσητου καθηγητή σου από το γυμνάσιο που σου είπε μπροστά σε όλην την τάξη ότι δε θα μάθεις να γράφεις έκθεση ποτέ. Πάααρα πολύ σημαντική είναι και η συμβολή της μουσικής. Αν δε σου αρέσει, φρόντισε να μειώσεις τους ήχους εκείνη την ώρα. Αν πάλι τη χρειάζεσαι, φτιάξε εκ των προτέρων μια-δυο playlist στο μηχάνημά σου, και ονομάτισέ την κατάλληλα, π.χ. Epic_Space_Battles ή Creepy_Little_Lunatics ή Gently_Dancing_Elves. Με ένα κλικ είσαι έτοιμος/η να ξεκινήσεις, αντί να ψάχνεις για τούτο και για κείνο κάθε φορά.

4. Βρες το μέσο σου.

Υπολογιστής; Χαρτί; Μαγνητοφωνάκι για τα προφορικά; Πάπυρος; Πήλινες πινακίδες; Τι σε εμπνέει; Τι σε βοηθάει; Λάπτοπ για την ευκολία ή το ντέσκτοπ που θα έχεις και τη δυνατότητα να καλείς αρχεία με πληροφορίες πολύ βαριά για να τα σηκώσουν τα 250 GB; Ένα moleskin για τις σημειώσεις σου; Ένα μπλε σχολικό τετράδιο για το νοσταλγικό του θέματος; Τον Parker στυλό που σου χάρισε ο νονός σου όταν του είπες ότι θες να γίνεις συγγραφέας; Χρωματιστά μολύβια; Post-it; Ντοσιέ για να τυπώνεις και να αρχειοθετείς το κάθε τι; Συνδυασμός όλων των ως άνω; Μάθε πώς λειτουργεί το μέσο σου, εκμεταλλεύσου όλες του τις δυνατότητες. Το Word διαθέτει ορθογραφικό έλεγχο, αλλά και δυνατότητα να προσθέτεις σημειώσεις εκτός κειμένου, και δυνατότητα να συγκρίνεις δύο αρχείο το ένα πλάι στο άλλο, και δυνατότητα να κάνει αυτόματα save κάθε 20 δευτερόλεπτα-ξέρω-‘γω. Το Y-write σε βοηθάει στην ταξινόμηση των κεφαλαίων. Κι αφού βρεις και μάθεις το μέσο σου, φρόντισε να είσαι έτοιμος/η για τις στιγμές που δε θα το έχεις ή για τις στιγμές που θα σε προδώσει. Π.χ. αν σου αρέσει η μαλακή μύτη ενός μολυβιού, μην τρέχεις τρεις η ώρα το ξημέρωμα να βρεις ξύστρα στα διανυκτερεύοντα περίπτερα της γειτονιάς σου.

5. Βρες το χάρισμά σου.

Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Είσαι στο σημείο που πρέπει να αποφασίσεις μεταξύ εκείνου που σου αρέσει και εκείνου στο οποίο είσαι καλός. Καλό θα είναι αυτά τα δύο να ταυτίζονται, αλλά πολλές φορές οι φιλοδοξίες μας δε συνάδουν με τις ικανότητές ή τις δυνατότητές μας. Βρες το χάρισμά σου λοιπόν, είτε αυτό είναι το είδος του λόγου (πρόζα, ποίηση, θέατρο, σενάριο), είτε αυτό είναι το είδος του κειμένου (μικρο-διηγήματα, διηγήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα, τριλογίες, ν-λογίες, χάι-κου, δεκαπεντασύλλαβος ιαμβικός), είτε αυτό είναι το είδος του θέματος (λογοτεχνία του φανταστικού, mainstream, χρονογράφημα, ταξιδιωτικοί οδηγοί). Δε λέμε να απογοητευτείς που είσαι καλός/ή στο μικρο-διήγημα, αλλά εσένα σου αρέσει να γράφεις θεατρικά των δυόμιση ωρών. Απλά να συνειδητοποιήσεις τις δυνατότητές σου και να δουλέψεις ώστε να εξελιχθείς σε αυτό που σου αρέσει.

6. Βρες τη γλώσσα σου.

Η επιλογή της γλώσσας με την εθνική υπόσταση της λέξης (ελληνικά, αγγλικά, σουαχίλι) είναι σαφώς πολύ σημαντική. Όχι μόνο επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα σχετικά με την εικόνα του γραπτού, αναλόγως της ευφράδειας που έχεις στη συγκεκριμένη γλώσσα, αλλά και την πιθανή πορεία του κειμένου σου, όταν εκείνο ολοκληρωθεί. Πέρα όμως από την επιλογή αυτή, και η επιλογή του λεξιλογίου που θα χρησιμοποιήσεις είναι πολύ σημαντική. Θα μου πεις «Καλά, πώς θα επιλέξω το λεξιλόγιό μου, αν δεν έχω ακόμη αποφασίσει τι θα γράψω;» Σωστό. Κοίτα να δεις όμως τι γίνεται. Αν έχεις συνειδητοποιήσει εξαρχής ότι είσαι κάπως αδύνατος/η στην ιατρική ορολογία, τότε έχεις θέσει αμέσως-αμέσως το πλαίσιο τη γραφής σου: δε μπορείς να έχεις για ήρωα έναν γιατρό (γιατί πιθανόν οι ατάκες του να μην είναι ιδιαίτερα αληθοφανείς) ή να περιγράψεις μια σκηνή μέσα σε ένα νοσοκομείο. Στην αντίθετη περίπτωση, που έχεις γνώσεις ιατρικής ορολογίας, μπορείς να τις χρησιμοποιήσεις για να κάνεις τη γραφή σου πιο πικάντικη, να της δώσεις βαρύτητα και κύρος και προπάντων πειστικότητα.

7. Βρες το κίνητρό σου.

Μεγάλο θέμα ανοίγουμε και μάλιστα θέμα που χωράει πολλές και μεγάλες συζητήσεις. Θα ήθελα, προσωπικά, οι συγγραφείς που διαβάζω να γράφουν κάτι που θέλουν πραγματικά να το πουν. Αυτό να προσπαθείς να κάνεις, να γράφεις όταν πραγματικά θες να πεις κάτι. Απαρνήσου το «Μπορώ να γράψω ένα βιβλίο» και ασπάσου το «Θέλω να γράψω ένα βιβλίο». Το «μπορώ» καταλήγει μοιραία σε βαρεμάρα και για μένα και για σένα. Εσύ βαριέσαι γιατί δεν είναι και καμιά ιδιαίτερη πρόκληση να αποδείξεις ότι μπορείς να γράψεις. Στο κάτω-κάτω, ο αναλφαβητισμός είναι πολύ περιορισμένος στη χώρα μας πια. Εγώ θα βαρεθώ, γιατί, οκέι, μου επέδειξες ότι μπορείς να γράψεις ένα βιβλίο, ε, και; ΟΛΟΙ μπορούμε. Το περιεχόμενο είναι αυτό που με ενδιαφέρει και το «μπορώ» σπάνια ασχολείται με κάτι ενδιαφέρον. Το «θέλω», όμως… θα μας φέρει πιο κοντά, πιο κοντά, πιο κοντά. Επίσης, και πολύ σημαντικό, μη γράφεις θυμωμένος, βαριεστημένος ή πικαρισμένος. Προπάντων μη γράφεις στρατευμένος. Την Ιδέα (όποια ιδέα κι αν είναι αυτή) πολύ ηγάπησαν, τον φορέα αυτής ουδείς. 


8. Λίγη έρευνα δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. 
Ο ήρωάς σου θα διασχίσει ένα χιονισμένο τοπίο γεμάτο ηφαίστεια, προκειμένου να σώσει την κοπέλα που απήγαγε ο κακός μάγος. Γκούγκλαρε εικόνες με τοπία της Ισλανδίας, θα σου πάρει πέντε λεπτά, θα σου δώσει την αίσθηση του τοπίου και μετά θα γράψεις παπάδες, στο εγγυώμαι. Η ηρωίδα σου πρέπει να αποβάλει, ώστε το νεκρό μωρό της να στοιχειώσει τη σπηλιά. Γκούγκλαρε βοτάνια που προκαλούν αποβολή και βάλε την να φάει ένα τυχαία. Στον πλανήτη που έφτασες κατοικούν εξωγήινες Αμαζόνες. Διάβασε τίποτε για το πώς λειτουργεί μια μητριαρχική κοινωνία. Ποτέ σε κανέναν δεν άρεσε να τον πιάσουν να λέει μπούρδες. Κανόνισε να μη σου συμβεί.

9. Διάβασε απ’ όλα, καλά και κακά βιβλία.

Ένα καλό βιβλίο θα το ζηλέψεις και θα προσπαθήσεις να το μιμηθείς, ή ακόμα καλύτερα, θα σου δώσει το κίνητρο να γράψεις κάτι δικό σου. Ένα κακό βιβλίο θα λειτουργήσει ως εμβόλιο: θα δεις κάτι κακό (π.χ. μια ανόητη και κακότεχνα γραμμένη σκηνή), θα γελάσεις μαζί του και αυτό θα σου δημιουργήσει αντισώματα. Όταν θα έρθει εκείνη η ώρα που θα είσαι στα όρια να γράψεις μια παρόμοια κακότεχνη κι ανόητη σκηνή, θα θυμηθείς το γέλιο που έριξες, και θα αποφύγεις το σκόπελο στο τσακ. Μην απορρίπτεις τα κακά βιβλία, μην τα εξοβελίζεις από το αναγνωστικό σου πρόγραμμα. Πρώτον, θα γελάσεις με την καρδιά σου και δεύτερον, θα αποτρέψεις άλλους να γελάσουν με την καρδιά τους εις βάρος σου.

10. Κράτα σημειώσεις, γραπτές ή νοερές.

Το μέσο της σημείωσης ποικίλει από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά η ίδια η σημείωση είναι κάτι αναπόφευκτο. Αν σκεφτείς ότι η συγγραφή είναι μια επί το πλείστον χρονοβόρα διαδικασία, η σημείωση είναι η εγγύηση ότι αυτό που ξεκίνησες να πεις δε θα το ξεχάσεις στο δρόμο. Η σημείωση επίσης μπορεί να περισώσει μια έμπνευση της στιγμής, που μέσα στη φούρια της καθημερινής ζωής μπορεί να χαθεί ανεπανόρθωτα. Προσωπικά, μια μέρα εκεί που έτρωγα σκέφτηκα μια εκπληκτική ιδέα για να «σκοτώσω» με αιφνίδιο τρόπο μια μεσήλικη γυναίκα διατηρώντας ωστόσο την δυνατότητα να έχει τις αισθήσεις της ως την τελευταία της στιγμή, ώστε να προωθήσω έτσι την πλοκή μου. Δεν τη σημείωσα εκείνη την ιδέα. Τρία χρόνια μετά ακόμα προσπαθώ να τη θυμηθώ. Και στο μεταξύ η Τέρψη πέθανε από πνευμονία. Χρμφ.

11. Μάθε από τα λάθη σου του παρελθόντος.

Όλα σου τα μυθιστορήματα/τριλογίες έμειναν μισά, γιατί βαρέθηκες ή δεν προλαβαίνεις να τα ολοκληρώσεις. Ε, γράψε ένα διήγημα αυτή τη φορά. Ξεκίνησες να γράφεις για έναν κόσμο και πριν σκεφτείς οτιδήποτε άλλο, έπιασες να γράψεις πώς επιδιορθώνουν τη Μεγάλη ΓκρανΚάσα Για Το Χορό Του Ήλιου όταν ξεχειλώνει, αλλά κάπου εκεί σκάλωσες και δεν το συνέχισες. Ε, άσε τις περιγραφές και κοίτα να σκεφτείς καμιά ενδιαφέρουσα ιστορία να μας πεις. Μην πετάς τα παλιά σου γραπτά, ξαναγύρνα σε αυτά, δες τι δε σου αρέσει και σκέψου πώς θα μπορούσες να το μετατρέψεις σε κάτι που να σου αρέσει. Μη σκαλώνεις σε κάτι που δε δουλεύει, ξανακοίταξέ το, βρες που είναι το σημείο που στραβώνει και λάβε δραστικά μέτρα. Οι Ινδιάνοι έλεγαν «πονάει χέρι, κόψει χέρι». Μη φτάσεις σε ακρότητες, αλλά διαλογίσου πάνω σε αυτές. Μπορεί τελικά να σου προσφέρουν μια κάποια λύση.

12. Μην ακούς τον κάθε έναν ειδήμονα.

Πάνω από την εμπειρία και τις συμβουλές των «φτασμένων» συγγραφέων υπάρχει κάτι που λέγεται μοναδικότητα. Αυτό το κάτι είναι που θέλουμε εμείς ως αναγνώστες από σένα, να μας πεις παλιές ή νέες ιστορίες με το δικό σου τρόπο. Ό,τι κι αν διδαχτείς από «διδασκάλους» θα είναι ανεπαρκές, αν δεν βρεις ένα φίλτρο που να μετατρέπει όλες αυτές τις συμβουλές σε κάτι χρήσιμο για σένα. Μη δέχεσαι άκριτα καμία μα καμία συμβουλή και κυρίως αυτές τις δώδεκα που μόλις έκανες τον κόπο να διαβάσεις. 



ΠΗΓΗ
community.sff.gr

Πως να γράψετε ένα καλό βιβλίο (Οδηγίες για νέους συγγραφείς), της Ιωάννας Αμπατζή

1. Φροντίστε το θέμα σας να είναι επίκαιρο και μετά από κάποια χρόνια, όσο δηλαδή θα χρειαστεί για να εκδοθεί το βιβλίο στην καλύτερη των περιπτώσεων.

2. Αφιερώστε συγκεκριμένες ώρες τη μέρα για συγγραφή προσπαθώντας εκείνες τις ώρες να έχετε όσο το δυνατό λιγότερες ενοχλήσεις από θορύβους.

3. Οργανώστε την πλοκή σας. Ένα σχεδιάγραμμα με τη βασική δομή και τα κεφάλαια, ακόμα και αν οι τίτλοι τους δεν είναι οι τελικοί βοηθά στη συγγραφή γιατί έχετε μια ολοκληρωμένη εικόνα για αυτό που θέλετε να γράψετε.

4. Αναρωτηθείτε τα παρακάτω «τι, που, ποιος, πότε, γιατί, πού». Θα πρέπει να είναι ξεκάθαρα στο δικό σας μυαλό για να είναι και στου αναγνώστη.

5. Αποφασίστε για τους χαρακτήρες του έργου σας. Σκεφτείτε τους σαν αληθινά πρόσωπα, με τα δυνατά και αδύνατά τους στοιχεία, τις συμπάθειες και αντιπάθειές τους, τη σωματική τους διάπλαση, την ηλικία τους. Γράψτε σε ένα χαρτί τα στοιχεία της ταυτότητας του καθενός και το γενεαλογικό του δέντρο. Θα ξέρετε με ποιους έχετε να κάνετε και τι περιμένετε από τον καθένα τους.

6. Διαβάστε, διαβάστε, διαβάστε λογοτεχνικά έργα. Όσο περισσότερο διαβάζεται τόσο είστε και σε καλύτερη θέση να επιλέξετε το στυλ γραφής σας, το λογοτεχνικό είδος που σας ταιριάζει, τη γλώσσα που θα χρησιμοποιήσετε.

7. Θα έχετε παρατηρήσει πως όταν πρόκειται ειδικά για μυθιστορήματα, η περιγραφή του τοπίου, του καιρού και των συναισθημάτων στις πρώτες σελίδες εισάγει τον αναγνώστη στο κλίμα που θέλετε να δημιουργήσετε. Στη συνέχεια ακολουθεί η εισαγωγή των χαρακτήρων και τα στοιχεία της πλοκής.

8. Αποφύγετε τη στατικότητα στην αφήγηση. Να υπάρχουν αλλαγές και ανατροπές τόσο στους χαρακτήρες όσο και στην πλοκή. Να γίνονται πράγματα που ο αναγνώστης περιμένει να γίνουν αλλιώς γιατί έτσι τον είχατε προετοιμάσει. Δημιουργείτε έτσι το συναίσθημα της έκπληξης.

9. Οι πεποιθήσεις του ήρωά σας θα πρέπει να είναι ξεκάθαρες και να έχει τη δική του ηθική και απόψεις που θα τον συνοδεύουν ως το τέλος εκτός κι αν κάτι θέλετε να συμβεί και να αλλάξει πορεία (πχ ένας καλός να γίνεται κακός και το αντίστροφο). Αν όχι, τότε προσέξτε να υπάρχει συνέπεια στα λόγια και στις πράξεις του.

10. Όταν έχετε έντονες σκηνές με δυνατά συναισθήματα ή συγκινήσεις φροντίστε να τις αποκλιμακώνετε με κάποιο λιγότερο έντονο θέμα που θα λειτουργεί ως υπο-πλοκή.

11. Μη δίνετε έτοιμη τροφή στον αναγνώστη σας. Αφήστε το μυαλό του να δουλέψει και προτείνετέ του «γρίφους» που θα τον δελεάσουν. Ακόμα και οι πιο απλοί στη λύση τους τον κάνουν να αισθάνεται πως συμμετέχει ενεργά στο έργο σας.

12. Χρησιμοποιείστε δυνατά ρήματα και εκφράσεις και φροντίστε ώστε να μην επαναλαμβάνονται τα ίδια αλλά να υπάρχει μια ποικιλία συνωνύμων ή περιφράσεων, ώστε να μην κουράζεται ο αναγνώστης.

13. Προσέξτε τη σειρά των γεγονότων για ανακολουθίες, εκτός κι αν επιλέξετε να υπάρχουν χρονικές ανακολουθίες στο έργο σας για κάποιο λόγο. Ο αναγνώστης είναι πολύ πιο παρατηρητικός απ' ότι νομίζεται.

14. Δώστε στο τέλος κάτι που να δημιουργεί αυτό που ο Αριστοτέλης ονομάζει «κάθαρση». Μην αφήνετε το τέλος λιγότερο προσεγμένο από την αρχή επειδή βιάζεστε να τελειώσετε το έργο σας.

15. Όταν επιτέλους τελειώσετε, χαλαρώστε. Μη βιάζεστε να το στείλετε σε εκδότες. Πρώτα ξεχάστε το για λίγο κι ύστερα διαβάστε το εσείς σα να ήταν ένα βιβλίο που αγοράσατε πρόσφατα. Μπείτε στη θέση του αναγνώστη.

16. Δώστε το σε φίλους και γνωστούς για αξιολόγηση. Πάντα θα υπάρχουν κάποιοι πρόθυμοι να σας προσφέρουν την κριτική τους. Λάβετε σοβαρά υπόψη τις παρατηρήσεις τους και δείτε αν κάποιες όντως βελτιώνουν το κείμενο.

17. Μετά τις τελευταίες διορθώσεις, φτιάξτε ένα εξώφυλλο που να αντιπροσωπεύει το βιβλίο, κάτι που εσείς νομίζετε καλό, εκτυπώστε το και να το δέσετε σαν κανονικό βιβλίο. Γράψτε ένα γράμμα που να το συνοδεύει καθώς και μια περίληψη, το οπισθόφυλλο, και το δελτίο τύπου που θα θέλατε να βγει. Έτσι, όταν το στείλετε στον εκδότη θα έχει καλύτερη εικόνα του έργου σας.

18. Προτού το στείλετε κατοχυρώστε τα πνευματικά δικαιώματα. Γίνεται και με κατάθεση εγγράφου σε συμβολαιογράφο και μέσω της εθνικής βιβλιοθήκης. Αυτό για να μην έχετε κανένα «ατύχημα»

19. Μην απογοητεύεστε όταν δεν έχετε νέα των εκδοτών. Συνήθως αργούν πολύ. Καλό είναι να υπάρχει και μια τηλεφωνική συνομιλία ή ακόμα καλύτερα προσωπική επαφή περίπου ένα μήνα μετά την αποστολή του χειρογράφου σας.

20. Γράψτε, γράψτε, γράψτε. Όσο περισσότερο γράφετε, τόσο βελτιώνετε η γραφή σας και κατασταλάζετε στο στυλ που σας ταιριάζει περισσότερο. Φροντίζετε να έχετε αρκετά ερεθίσματα για να διατηρείτε τη φαντασία σας ζωντανή. 





ΠΗΓΗ
anthologio.blogspot.gr

Το πιο βαρετό πράγμα στο γράψιμο είναι το… γράψιμο!, της Λίλλυς Σπαντιδάκη

Εντάξει, δε θα κρυφτώ πίσω από το δάχτυλό μου. Ξυπνάω το πρωί, έχω φτιάξει τον καφέ μου, έχω ανοίξει τα παράθυρά μου και το word περιμένει στην οθόνη μου για να μεγαλουργήσω.
Καιαιαι ανοίγω το Facebook.

And the world falls apart, που λέν κι εδώ στα Δουβλίνα. Γιατί πώς θα γίνει; Να μην τσεκάρω τι γίνεται στην επικαιρότητα; Να μη δω αν μου έχει έρθει και κανένα email; Να μην κοιτάξω και πόση δουλειά έχω σήμερα για να φτιάξω και το ωράριό μου; Ε, να βάλω και νερό στα γατάκια, έχουν κορακιάσει. Μμμ, ναι, το word είναι ακόμα εκεί. Στην επιφάνεια του taskbar, δεν πειράζει. Ξέρω τι θέλω να γράψω οπότε 5 λεπτά πάνω, 5 λεπτά κάτω δεν αλλάζουν κάτι. Έτσι κι αλλιώς πρέπει πρώτα να τελειώσω τη δουλειά και μετά να γράψω. Το πεντάλεπτο γίνεται δίωρο και όλοι ξέρουμε πώς καταλήγουν αυτά, με τον σύζυγο να γυρίζει σπίτι το απόγευμα κι εμένα να τρέχω να προλάβω τα deadline. Ποια έμπνεση;

Μη νομίζεις όμως ότι και το 9-5 είναι πολύ διαφορετικό σαν κατάσταση. Γυρίσεις σπίτι έτοιμη να γράψεις περιχαρής αλλά πριν αρχίσεις, ε, να μην πάρεις τηλέφωνο τη φιλενάδα να της πεις τα νέα της ημέρας; Μη σε διακόψει μετά, κρίμα θα είναι. Ε, κι αφού δεν έχεις καθίσει ακόμα, ας κάνεις και κανέναν κοιλιακό γιατί έχεις καιρό να γυμνασθείς και μετά θα στρωθείς για τα καλά.
Σου θυμίζει τίποτα;

Το γράψιμο είναι σκληρό. Εϊναι σκληρό γιατί σου επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να κάνεις γρηγορότερα τη δουλειά σου. Είναι ο μόνος δρόμος. Και κακά τα ψέμματα, όλο το θέμα είναι μέχρι να καθίσεις. Ή μέχρι να πάρεις απόφαση ότι τώρα βυθίζεσαι οπότε γεια σου κόζμε.

• ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΣΚΛΗΡΟΣ: Κυρίως και πρώτα απ’ όλους με τον εαυτό σου. ΚΛΕΙΣΕ το ίντερνετ, ΚΛΕΙΣΕ το κινητό, ΠΕΣ ΟΧΙ σε κάθε αντιπερισπασμό και κάνε αυτό που είχες εξ’ αρχής σκοπό να κάνεις. Γράψε. Ακόμα κι αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να παρεξηγηθεί. Και για τους πιο hard core, στο ίντερνετ κυκλοφορούν προγράμματα όπως το Facebook Limiter που μπορούν να κλείσουν τη πρόσβαση στο Facebook, φυσικά, για συγκεκριμένη περίοδο χρόνου.

• ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΟΥ: Πες ότι θα γράφεις κάθε μέρα 7-9 το πρωί και κάν’το. Πες ότι θα αφιερώνεις κάποιες μέρες την εβδομάδα και κάν’ το. Αυτό θα κάνει και τους άλλους να καταλάβουν ότι η ώρα που γράφεις ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΗ.

• ΒΡΕΣ ΤΟ ΧΩΡΟ ΣΟΥ: Μπορεί να είναι ένα ξεχωριστό δωμάτιο. Αν αυτό είναι κάτι που δεν μπορείς να παρέχεις τόσο εύκολα στον εαυτό σου, τότε χρίσε ένα σημείο του σπιτιού που θα γράφεις απερίσπαστα και δώσε στους άλλους να καταλάβουν ότι μιλάς σοβαρά για το γράψιμο όταν βρίσκεσαι εκεί. Είναι ο χώρος της δουλειά σου. Επιπλέον μπορεί να σου δημιουργήσει και ένα τελετουργικό που θα σε διευκολύνει τα δύο από πάνω points.

 

• ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΟΥ ΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ: Αν το καλοσκεφτείς, η ρουτίνα μας έχει πολλές μονότονες δουλειές: οδήγημα, κόψιμο των λαχανικών, πλύσιμο πιάτων, σιδέρωμα και ένα σωρό άλλα που κάνοντάς τα μπορείς να εκμεταλλευτείς το χρόνο σου με το να σκέφτεσαι για το μυθιστόρημά σου.

• ΠΛΑΝΟ: Να ξέρεις πολύ καλά τι πρόκεται να καθίσεις να γράψεις εντός της ημέρας. Αν ξέρεις τι θες να γράψεις, σίγουρα θα σε βοηθήσει στο να παράγεις περισσότερο και καλύτερα. Και ένας πολύ καλός τρόπος να το διασφαλίσεις αυτό στο πρόγραμμά σου είναι να σταματάς εκεί που ξέρεις τι θα γίνει παρακάτω. Κάποιοι συγγραφείς λένε ότι μπορείς να σταματήσεις και στη μέση της παραγράφου ή της πρότασης. Εσύ το επιλέγεις αυτό. Προσωπικά σταματάω στη μέση της πρότασης. Ενεργοποιώ τον ψυχαναγκασμό μου έτσι. Έπειτα φτιάξε το πλάνο της επόμενης ημέρας. Θα ξέρεις για τι θα γράψεις οπότε θα είναι εύκολο.

• ΤΟ ΜΑΓΙΚΟ ΕΞΕΛΑΚΙ: Ααα, το μαγικό εξελάκι… *στεναγμός νοσταλγίας* Προσωπικά, έχω πάντα ανοιχτό ένα excel στο οποίο συγκεντρώνω την καθημερινή πρόοδο. Έχω χωρίσει τις στύλες μου ως εξής: ΤΙΤΛΟΣ, ΩΡΑ, ΣΕΛΙΔΕΣ. Έτσι μπορω να δω ανά πάσα στιγμή πόσο χρόνο έχω αφιερώσει στο κάθε τι, πόσες σελίδες είναι και γενικότερα την πρόοδό μου στο γράψιμο γενικώς. Και πίστεψέ με, μπορεί να σου κάνει απίστευτο καλό στην αυτοπεποίθησή σου.

• ΟΡΙΣΕ ΚΑΠΟΙΟΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟ ΓΙΑ ΣΕΝΑ: Καλό το εξέλ αλλά κακά τα ψέμματα, αν δεν το δείχνεις και σε κάποιον δε χάθηκε κι ο κόσμος που δεν έγραψες κάνα δυο μέρες ή που τη μία έγραψες 1600 λέξεις και τις επόμενες τρεις από 16. Βρες όμως κάποιον που να μπορεί να αντιληφθει τι εστί γράψιμο και να μπορεί να σε εμψυχώνει κάθε φορά κατάλληλα.

• ΠΑΘΟΣ: Όσο ενθουσιάζεσαι γι’ αυτό που γράφεις, θα παράγεις και περισσότερο. Κράτα ένα σημειωματάριο δίπλα σου και σημείωνε κάθε φορά τι είναι αυτό που αγαπάς στο γραπτό σου. Θα σε βοηθήσει να παραμείνεις ενθουσιώδης.

• ΑΠΕΦΥΓΕ ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ: Κι όμως! Είναι το πιο δύσκολο απ’ όλα! Υπάρχουν μέρες που πιέζεσαι για κάποιο λόγο και υπάρχουν μέρες που δεν πρέπει να πιέζεσαι καθόλου. Και το θέμα είναι ακριβώς αυτό: να μπορείς να ξεχωρίσεις αν είναι μέρα που θες σπρώξιμο ή μέρα που έχεις καεί. Κι αν είναι η δεύτερη, καλό είναι να απέχεις 2-3 μέρες μέχρι να επανέλθεις. Πρόσεχε όμως. Οι 2-3 μέρες μπορούν εύκολα να γίνουν 2-3 εβδομάδες ή μήνες. Οπότε μην σταματήσεις χωρίς να έχεις ακριβή ημερομηνία επαναφοράς.

• ΦΡΟΝΤΙΣΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ: Αμέ. Μανουλίστικη συμβουλή αλλά τι να κάνουμε. Είναι δουλειά το γράψιμο. Και να αποδώσεις στη δουλειά σου πρέπει να κοιμάσαι καλά, να τρως σωστά και να γυμνάζεσαι. Δε χρειάζεται να πηγαίνεις κάθε μέρα στο γυμναστήριο και να χτυπιέσαι αλλά μπορείς αν θες, να ξεκινάς τη μέρα σου με ένα 20λεπτο περπάτημα στη γειτονιά. Θα ανοίξει το μυαλό σου και θα επιτύχεις το σκοπό σου πριν καθίσεις να γράψεις.

• ΚΑΝΕ ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ: Θες να γράψεις. Και θες να γράψεις πολύ. ΟΚ, το καταλαβαίνω αλλά φασούλι το φασούλι. Θα την αυξήσεις την παραγωγικότητά σου. Αλλά μη θεωρείς ότι μπορεί να γίνει από τη μία μέρα στην άλλη. Ας πούμε ότι κατά μέσο όρο γράφεις 3 σελίδες την ημέρα. Βάλε στόχο ότι την επόμενη εβδομάδα θα γράφεις από 4 σελίδες την ημέρα. Σιγά-σιγά θα φτάσεις το ανώτατο όριο που μπορείς να παράγεις. Κι από προσωπική εμπειρία, μπορώ να σου πω ότι μπορεί να γίνει ΠΟΛΥ μεγάλο.

Οπότε ναι. Έχουμε παγιώσει ότι είναι βαρετό το γράψιμο. Μέχρι να ξεκινήσεις. Μετά ποιος σε πιάνει! Και ξέρεις τι; Αν έχεις κι εσύ κάποιον τρόπο, κάποιο προσωπικό τελετουργικό που σε βοηθάει, στείλ’το να μπει στη λίστα!
[και τώρα που έγραψα το άρθρο αυτό, ας χαζέψω λίγο στο προφίλ μου τι γίνεται μέχρι να ξεκινήσω καινούριο κεφάλαιο στο βιβλίο μου] Ω, ένα χνουδάκι!





ΠΗΓΗ
screwtheplot.com

10 “ακραίοι” τρόποι για έμπνευση, του Γιώργου Ιατρίδη

Αυτοί εδώ οι τρόποι ίσως να αποτελούν καθημερινότητα για κάποιους, ενδεχομένως όμως, για κάποιος άλλους, να είναι μία αφορμή για να εμπνευστούν κάτι. Σίγουρα όμως σε σχέση με το προηγούμενο άρθρο που έλεγε «7 τρόποι για να ξεκλειδώσεις τη δημιουργικότητά σου», είναι λίγο πιο αντισυμβατικοί. Κυρίως σε αυτό το κείμενο θα μιλήσουμε για τη διαδικασία της γραφής. Στα σχόλια θα χαρώ να ακούσω και τις δικές σας συνήθειες για έμπνευση.

1. Άκουσε ένα τραγούδι

Σκέφτηκα αυτό το άρθρο ακούγοντας ένα τραγούδι…

2. Άλλαξε ρούχα

Πολλές φορές βοηθάει, δοκίμασε κάτι πιο άνετο πάνω σου

3. Σήκω όρθιος

Ο εγκέφαλος μας λειτουργεί καλύτερα όταν είμαστε όρθιοι

4. Μπες σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο

Τουλάχιστον σε εμένα πιάνει, με εμπνέει σχεδόν η κάθε δημοσίευση

5. Πήγαινε για άθληση και επέστρεψε

Το τρέξιμο ή η οποιαδήποτε άσκηση αναζωογονεί σώμα και πνεύμα

6. Σκέψου το χαρτί γεμάτο με λέξεις

Ξεγέλασε το μυαλό σου, σκέψου το χαρτί, ή το αρχείο Word γεμάτο από όμορφες λέξεις

7. Καθάρισε το δωμάτιό σου

Πολλές φορές, η παραμικρή ακαταστασία εν ώρα έμπνευσης είναι ικανή για να σου αποσπάσει την προσοχή

8. Άλλαξε δρομολόγιο όταν πας στη δουλειά σου

Οι διαφορετικές εικόνες που θα δεις θα σε κάνουν να σκεφτείς αλλιώς 

9. Μαγείρεψε

Αυτό δεν το δοκίμασα ακόμα…. δοκίμασέ το εσύ και πες μου!

10. Μην πάρεις το πρώτο μέσο που θα έρθει

Έχουμε συνηθίσει μία πολύ γρήγορή ζωή, όταν όμως σταματήσουμε κάπου και παρατηρήσουμε όλα όσα κάνουμε, αλλά και όλα όσα κάνουν οι άλλοι, θα μείνουμε άφωνοι από όλες τις σκέψεις που θα μας γεννηθούν 

10+1. Γίνε εσύ ο ίδιος η έμπνευσή σου

Όπως λέει και η φωτογραφία, γράψε αυτό που σου έρχεται πρώτο στο μυαλό όταν κάνεις την ερώτηση, «τι ιδιαίτερο μου συνέβη σήμερα;» 

Σίγουρα υπάρχουν και άλλοι πολλοί τρόποι. Μια διαφορετική κίνηση μπορεί να σου επιφέρει μεγάλες αλλαγές! Ξύπνα το πρωί χοροπηδώντας από το κρεβάτι, αλλιώτικα από όλες τις άλλες μέρες. Ή άνοιξε ένα θέμα σε μία παρέα που δε θα άνοιγες ποτέ. Και στις δύο περιπτώσεις σίγουρα θα βρεις μία αφορμή για να ξεκινήσεις να γράψεις κάτι.

ΠΗΓΗ

Inner.gr

Η (συγ)γραφή μας ωφελεί, τελικά;, της Αναστασίας Καρούτη

Πώς μπορούμε να εκφραστούμε μέσα από τη γραφή και πώς αυτή μας η ενασχόληση μπορεί να μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας;

Ακόμη και το ημερολόγιο, ή τα γράμματα που γράφουμε σε αγαπημένα μας πρόσωπα μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα μέσο που θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε πλευρές του εαυτού μας και κομμάτια της ζωής μας που ίσως αγνοούμε. Η γραφή εκθέτει τη ζωή μας σε εμάς τους ίδιους και μας βοηθά να δούμε τη ζωή μας από μια διαφορετική οπτική γωνία.

Πώς μας ωφελεί, τελικά, η (συγ)γραφή; Ένας νέος συγγραφέας, ο Γιώργος Ιατρίδης, μας βοηθά να αντιμετωπίσουμε σφαιρικά το θέμα με απαντήσεις βασισμένες σε προσωπικά του βιώματα.

Η ενασχόληση με τη συγγραφή
Η γραφή έχει ποικίλα οφέλη: θέτει σε πλήρη λειτουργία τον εγκέφαλο και τη συνείδησή μας, εξελίσσει τη γνώση της γλώσσας στην οποία γράφουμε (μητρική ή ξένη), μας βοηθά να οργανωθούμε, όταν γράφουμε στην αρχή μιας νέας ημέρας ή να χαλαρώσουμε, όταν γράφουμε στο τέλος της.

Η συγγραφή, από την άλλη, είναι μια ενασχόληση συνώνυμη, συχνά, του πάθους. Ο Γιώργος Ιατρίδης ξεκίνησε να ασχολείται με τη συγγραφή από αντίδραση, στην προσπάθειά του να νικήσει τις μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετώπιζε. Όπως λέει ο ίδιος, «πίστευα και πιστεύω, πως το να πηγαίνεις κόντρα στον άνεμο ενώ πατάς σε τεντωμένο σχοινί, έχει περισσότερο ενδιαφέρον από το να ακολουθείς μια συμβατική διαδρομή στη ζωή σου. Με συνεπήρε πως μπορούσα να φτιάξω κόσμους με σάρκα και οστά, ‘λέξεις με δέρμα’ όπως λέει χαρακτηριστικά ένας στίχος, και να εκφράσω τα μέσα μου, και έστω και για λίγο οι χαρακτήρες να ζήσουν. Και επίσης, μέσα από τη γραφή, να δω με μια διαφορετική οπτική τον εαυτό μου».

Οι ιεροτελεστίες
Η (συγ)γραφή μας ωφελεί, τελικά;Η (συγ)γραφή προϋποθέτει συγκέντρωση και το κατάλληλο περιβάλλον. Προτού ξεκινήσετε να γράφετε, θα χρειαστεί να τακτοποιήσετε το χώρο σας όπως ακριβώς σας εξυπηρετεί. Ίσως χρειάζεστε μουσική να παίζει, ένα μαξιλαράκι στην πλάτη σας ή ένα ρόφημα δίπλα σας. Διάφοροι συγγραφείς ακολουθούσαν ιεροτελεστίες, όπως ο Μαρκ Τουέιν που έγραφε ξαπλωμένος, ή ο Μπαλζάκ που κατανάλωνε μεγάλες ποσότητες καφέ κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Ο Γιώργος, για παράδειγμα, γράφει πάντα στον υπολογιστή και χρησιμοποιεί χαρτί μόνο όταν θέλει να γράψει κάποιον στίχο. Θέλει τάξη γύρω του, καφέ και ησυχία, ενώ όταν δούλευε το βιβλίο του, πριν αρχίσει να γράφει, άκουγε πάντα ένα μουσικό (και μυστικό!) κομμάτι από μία φορά.

Μπορεί, τελικά, η (συγ)γραφή, να μας φτιάξει τη διάθεση;
Ο Γιώργος μας λέει πως «το πιο ωραίο στη συγγραφή είναι τα 4-5 λεπτά που σου έρχεται αυτό που λέμε ‘η έμπνευση’. Εκεί μπορείς να τα δεις όλα. Σαν να μεταβαίνεις σε μια άλλη παράλληλη και ουτοπική ζωή και να επιστρέφεις με κάτι υπαρκτό». Ο ίδιος υποστηρίζει πως μέσα από τη συγγραφή αισθάνεται ολοκλήρωση, ενώ δηλώνει πως «ο κάθε άνθρωπος χρειάζεται να βρει μια διέξοδο από τα προβλήματά του. Ένα μικρό απάγκιο για να περνάει κάποιες στιγμές μέσα στην ημέρα», είτε αυτό είναι η ενασχόληση με το γραπτό λόγο, ή οτιδήποτε άλλο ταιριάζει σε κάποιον.

Ο γραπτός λόγος και οι μαθησιακές δυσκολίες
Η γραφή μας βοηθά να κατανοήσουμε τη γλώσσα μας, να την εμπλουτίσουμε και να μάθουμε να γράφουμε καλύτερα (με σαφή οργάνωση, δομή και επιχειρήματα) και ορθότερα (ορθογραφημένα, συντακτικά ορθά, με τα κατάλληλα σημεία στίξης). Για άτομα (παιδιά και ενήλικες) που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες, η γραφή μπορεί να είναι δύσκολη και κοπιαστική.

Ο Γιώργος αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες και σε ερώτηση για το πώς τις ξεπέρασε, μας απαντά «Δε νομίζω πως τις έχω ξεπεράσει. Απλά μέρα με τη μέρα βελτιώνομαι. Είναι ένα ατέρμονο και ωραίο παιχνίδι το να προσπαθείς να καταστείλεις κάτι που σε εμποδίζει. Ουσιαστικά, μέσα από την τριβή της γραφής έχω καταφέρει να ελαχιστοποιήσω τα ορθογραφικά, να εμπλουτίσω το λεξιλόγιό μου, να βελτιώσω την επικοινωνία μου και πλέον εκεί που ένιωθα μειονεκτικά, τώρα να αισθάνομαι όμορφα».

Τα οφέλη της (συγ)γραφής αναλύονται σε πολλές πηγές και μπορείτε να βρείτε εξαιρετικά ενδιαφέροντα (κυρίως ξενόγλωσσα) άρθρα για τους τρόπους με τους οποίους μια τέτοια ασχολία βοηθά στην καταπολέμηση του άγχους ή άλλων διαταραχών, στην καλλιέργεια επικοινωνιακών δεξιοτήτων και στην εξάσκηση της μνήμης.

* Σημείωση: Ευχαριστούμε τον Γιώργο Ιατρίδη για τη βοήθειά του.

ΠΗΓΗ

Flowmagazine.gr

7 τρόποι για να ξεκλειδώσεις τη δημιουργικότητά σου, του Γιώργου Ιατρίδη

Σε αυτό το άρθρο θα μιλήσω για τους τρόπους με τους οποίους μπορείς να ξεκλειδώσεις την δημιουργικότητά σου, αλλά και για τις τεχνικές που μπορείς να αφυπνίσεις την έμπνευσή σου. Κυρίως για τη διαδικασία της γραφής.

1. Γράψε αυτό που σε απασχολεί

Μία βασική “μέθοδος” αν μπορούμε να το πούμε έτσι, στη λογοτεχνία, αλλά και σε όλες τις Τέχνες εν γένει, είναι να καταπιάνεσαι με αυτό που σε βασανίζει, αυτό που σε απασχολεί. Γιατί ουσιαστικά σε αυτήν τη σκέψη, συσσωρεύεις όλη τη δύναμή σου και είναι πιο εύκολο να την αποτυπώσεις.

2. Διάβασε ένα βιβλίο

Μπορεί να σου φαίνεται πως πας “κόντρα” με την δημιουργικότητά σου, αλλά η ανάγνωση του βιβλίου είναι ευεργετική. Πρώτον, μαθαίνεις τεχνικές από τους παλιότερους συγγραφείς. Δεύτερον, μία καλή πρόταση, αρκεί για να ξεκλειδώσει τα μέσα σου. Τρίτον, μπορείς να αντιγράψεις κάποια στοιχεία ενός βιβλίου. Όπως έλεγε και ο Πικάσο: «Οι καλοί καλλιτέχνες δανείζονται, οι σπουδαίοι κλέβουν».

3. Τεχνικές στη διαδικασία γραφής

Υπάρχουν πολλοί που υποστηρίζουν πως καλλιτέχνης γεννιέσαι και όχι γίνεσαι. Εγώ είμαι της αντίθετης σχολής. Πιστεύω πως με κάποιες τεχνικές μπορείς να τονώσεις την έμπνευσή σου, και παράλληλα, να βελτιώσεις τη γραφή σου. Θα πω μόνο δύο τρόπους όπου λίγο πριν την ώρα της γραφής, -πριν δηλαδή τη διαδικασία της έμπνευσης- θα σου φανούν χρήσιμοι. Δύο απλά παραδείγματα που μου έρχονται αμέσως. Πρώτον, γράψε μια ιστορία με φόντο κάποιο μέρος, μία τοποθεσία, ένα νησί, ένα χωριό. Δεύτερον, μπορείς να ξεκινήσεις μία ιστορία με αφορμή ένα αγαπημένο σου αντικείμενο, κι ας είναι και κάτι ασήμαντο.

4. Πάρε μέρος σε διαγωνισμούς

Ίσως αυτή η μέθοδος να είναι η πιο απλή. Υπάρχουν κατά καιρούς πολλοί διαγωνισμοί, είτε project, είτε οτιδήποτε που μπορείς να πάρεις μέρος κι εσύ. Ουσιαστικά, εκείνοι επιλέγουν το θέμα και τα όρια που θα έχει η ιστορία σου και εσύ εμπνέεσαι από αυτό. Σου έχει έρθει δηλαδή ένα καλό ερέθισμα, και εσύ μπαίνεις πολύ εύκολα στη διαδικασία της γραφής. Συν τοις άλλοις, υπάρχει η ευκαιρία για επιβράβευση. Ένα λογοτεχνικό project που μπορείς να πάρεις μέρος είναι το “Γραμμόφωνο”.

5. Αρχή το ήμισυ…

Μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες σε ολόκληρη την Τέχνη, είναι πως φοβόμαστε να ξεκινήσουμε κάτι, γιατί πιστεύουμε πως δε θα είναι καλό… Μα αν δεν το δοκιμάσουμε δε θα μάθουμε ποτέ! Οπότε, ότι κι αν σκέφτεσαι το ρίχνεις στο χαρτί, το δοκιμάζεις, και το πολύ πολύ το σβήνεις, το πετάς, αλλά μη φοβάσαι να ξεκινήσεις κάτι, έστω και κάτι που στην αρχή σου φαίνεται απλό.

6. Πρόβλεψε το μέλλον

Αυτός ο τρόπος θα έλεγα έχει ένα βαθμό δυσκολίας, μεγαλύτερο από τους άλλους τρόπους. Με τη φράση “πρόβλεψε το μέλλον” εννοώ να μπεις στη διαδικασία να σκεφτείς πώς θα είναι ένα γεγονός, ή ένα συμβάν μετά από λίγα χρόνια. Ξετυλίγοντας αυτό το κουβάρι είμαι σίγουρος πως θα σου γεννηθούν πολλά ερεθίσματα, πολλά που δεν τα είχες σκεφτεί.

7. Να είσαι παρατηρητικός

Από ότι καταλαβαίνω σε εμένα, αλλά και γενικότερα με τους ανθρώπους που συνομιλώ, το να είσαι παρατηρητικός είναι σπουδαίο. Οι μεγαλύτερες εμπνεύσεις έρχονται όταν δεν ήμαστε στο γραφείο μας, αλλά στο μετρό, στο μαγαζί που πίνουμε το καφέ ή το ποτό μας, και γενικότερα, όταν τριγυρνάμε έξω αμέριμνοι και ανυποψίαστοι. Το κάθε τι εκεί έξω από ένα βλέμμα, μέχρι ένα συμβάν εμπεριέχει αφορμή για έμπνευση! Εσύ πρόσεξες πως στη φωτογραφία κουνιούνται τα φύλλα;





ΠΗΓΗ
Inner.gr

10+1 συμβουλές για καλύτερη γραφή, Του Μάρκου Μπουγιουκλάκη

 

1. Πριν ξεκινήσεις το κείμενό σου, γράψε την περίληψη του

Ό, τι κι αν γράφεις θα πρέπει να μπορεί να συνοψισθεί σε 25 λέξεις. Αυτό θα σε βοηθήσει να έχεις μία αρχική εικόνα της δομής του τελικού κειμένου σου, το οποίο θα πρέπει να περιέχει αρχή, μέση και τέλος και μάλιστα στις σωστές δόσεις.

2. Προτίμησε λέξεις με θετικό περιεχόμενο στο κείμενό σου

Είναι προτιμότερο να «αξιοποιήσουμε τις εναλλακτικές μορφές ενέργειας» παρά να τις «εκμεταλλευτούμε». Το ίδιο ισχύει και για τους. συνεργάτες μας, τη θέση μας, τις δυνατότητές μας κλπ. Αντί να γράψεις «Στις εκατό ερωτήσεις έδωσε λάθος απάντηση στις δύο» γράψε «η επιτυχία του άγγιξε το 98%». Έτσι και ο τίτλος της συμβουλής αυτής, προτιμήθηκε από το «Μην χρησιμοποιείς λέξεις με αρνητικό περιεχόμενο».

3. Γράψε απλά και κατανοητά.

Απέφυγε εξεζητημένο λεξιλόγιο και ορολογία. Απευθύνεσαι σε απλούς και πολλούς αναγνώστες και όχι σε λίγους εξειδικευμένους ακαδημαϊκούς ή λεξιλάγνους. Αντί να γράψεις: «λόγω της καθυστέρησης λήψης τροφής, αισθάνομαι ένα στομαχικό κενό που πρέπει να αναπληρωθεί», μπορείς απλά να γράψεις «πεινάω». Μην γράφεις για την «αντίφαση κατά την οποία έχουμε μια αλληλουχία δύο γεγονότων που για να γίνει το πρώτο, πρέπει να προηγηθεί το δεύτερο, το οποίο όμως δεν μπορεί να ξεκινήσει χωρίς την ύπαρξη του πρώτου». Απλά γράψε «φαύλος κύκλος».

4. Να αποφεύγεις κουραστικές κοινοτυπίες

Οι φράσεις τύπου «το μαχαίρι θα φτάσει στο κόκκαλο», «η πύρινη λαίλαπα», «ο εγκέλαδος χτύπησε απροειδοποίητα» (ενώ έπρεπε να στείλει εξώδικο πρώτα), «στη γειτονιά των αγγέλων», «ραγδαίες εξελίξεις», «ακραία καιρικά φαινόμενα», «ανέβηκαν οι τόνοι», «δρακόντεια μέτρα ασφαλείας» και «άνοιξαν οι ασκοί του Αιόλου» (κι ας είχε μόνο έναν ο κακόμοιρος), θυμίζουν ψευδό ρεπόρτερ με τρεμάμενη φωνή σε Δελτίο Ειδήσεων και το μόνο που προκαλούν είναι αποστροφή.

5. Μη δημιουργείς προσδοκίες στις οποίες δεν μπορείς να ανταποκριθείς

Το τέλος, ή η κορύφωση ενός κειμένου θα πρέπει να είναι καλύτερο ή τουλάχιστον αντάξιο της αρχής του ή της όλης πορείας του. Είναι μεγάλη απογοήτευση στο 90% του κειμένου να ψάχνουμε το χαμένο θησαυρό και το τελευταίο 10% να αποδεικνύεται άνθρακας.

6. Διατήρησε το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι την τελευταία.λέξη

Όσο μικρό και σύντομο κι αν είναι, το κείμενο είναι ένας μαραθώνιος, δεν είναι sprint. Είναι προτιμότερο να αυξάνεται το ενδιαφέρον καθώς φτάνεις στο τέλος του κειμένου, παρά να εξαντληθείς από τις πρώτες  σειρές και μετά ο αναγνώστης να απογοητευτεί. Εάν η Αγκάθα Κρίστι άρχιζε τα κείμενά της γράφοντας «ένα λονδρέζικο πρωινό, ο Πητ δολοφόνησε τη σύζυγό του για να εισπράξει την ασφάλεια ζωής της» το πιθανότερο είναι να μην τη γνωρίζαμε ποτέ.

7. Φαντάσου το κείμενό σου, σαν ένα ποτάμι. Κρυστάλλινο και δροσερό με σταθερή ροή

Το κείμενο πρέπει να έχει αρχή, μέση και τέλος και να παρασύρει τον αναγνώστη σαν το ποτάμι. Οι δύσκολες και ακατανόητες λέξεις ή φράσεις εμποδίζουν τη ροή του σαν να είναι κορμοί δέντρων. Οι κοινότυπες και κουραστικές λέξεις ή φράσεις καθώς και οι επαναλήψεις, μετατρέπουν το ποτάμι σε βαρετό βάλτο.

8. Εμπλούτισε το κείμενό σου με διεγερτικά της φαντασίας

Αξιοποίησε λέξεις που αφυπνίζουν. Που οδηγούν τις εγκεφαλικές συνάψεις σε προσομοιώσεις των πέντε (και βάλε) αισθήσεων. «Κάτω από τον καυτό ήλιο, ο παγωμένος καρπουζοχυμός δρόσιζε τον ουρανίσκο της, ενώ ένα θρασύ κύμα, γαργαλούσε τα καψαλισμένα της πέλματα». Παν μέτρον άριστον βέβαια, μη φτάσεις σε επίπεδα ψευτοκουλτουριάρικης επιδειξιομανίας ή Άρλεκιν!

9. Σεβάσου τον αναγνώστη

Πρώσαιχαι τιν ωρθωγραφεία – υπάρχει και η αυτόματη διόρθωση (!) – και διατήρησε μία ενιαία, «σοβαρή» ή «κλασσική» γραμματοσειρά, με τις σωστές αποστάσεις, το σωστό μέγεθος (ναι, μετράει !). Μη χρησιμοποιείς λέξεις του προφορικού λόγου. Δεν γράφουμε πχ «ας πούμε», «κάτσε», «να σου πω» κ.λπ. ! (εκτός εάν αποδίδονται αυτούσια ως μέρος διαλόγου).

10. «Ρίξε» στο κείμενό σου τις σωστές δόσεις. χιούμορ, σαρκασμού και νοητικού πιπεριού

Να μαγνητίζει, να φλερτάρει με τα μάτια του αναγνώστη, να του προκαλέσει την ανάγκη να το διαδώσει!

…και μία ακόμα

 
11. Αφού τελειώσεις το κείμενό σου, σκέψου έναν τίτλο

Ο τίτλος πρέπει να είναι έξυπνος, ενδιαφέρων και με όσο το δυνατόν λιγότερες λέξεις, έτσι ώστε να τραβήξει την προσοχή και να είναι ευκολομνημόνευτος. Είναι η βιτρίνα του καταστήματός μας!

Καλή έμπνευση.


 

*Μάρκος Μπουγιουκλάκης – Δημοσιογράφος, Σύμβουλος Επικοινωνίας, συνεργάτης της Better World.



ΠΗΓΗ
Enallaktikidrasi.com

Συμβουλές προς νέους συγγραφείς, Της Χρυσας Σπυροπουλου

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αντον Τσέχοφ

Η τέχνη της γραφής
Συμβουλές σ' ένα νέο συγγραφέα
μετ. Βασίλης Ντινόπουλος
εκδ. Πατάκης

Ο Πιέρο Μπρουνέλο, Ιταλός ερευνητής και ανθολόγος, μελέτησε την αλληλογραφία του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα και ανθολόγησε σκέψεις και απόψεις του, που αφορούν την τέχνη της γραφής, αφορισμούς και συμβουλές του προς τους νέους δημιουργούς. Το βιβλίο χωρίζεται σε ενότητες όπως: «Γιατί γράφουμε», «Για ποιον γράφουμε», «Τι να γράφουμε και πώς», «Πότε να γράφουμε και με ποιον ρυθμό», κ.ά.

Με τρόπο απλό και σαφή ο Τσέχοφ αποτυπώνει αλήθειες, οι οποίες είναι χρήσιμες όχι μόνο για τους επίδοξους συγγραφείς, αλλά και για τον καθένα μας. Πόσο εύστοχα διατυπώνεται το αυτονόητο: «Θεέ μου, κάνε να μη μιλάω και να μη συζητώ γι' αυτά που δεν γνωρίζω και δεν καταλαβαίνω»! (σ.59)

Η μοναξιά του συγγραφέα
Σε μία από τις επιστολές του στον Μαξίμ Γκόργκι αναφέρεται στη μοναξιά του συγγραφέα και υποστηρίζει ότι ο δημιουργός γράφει επειδή του κλείνουν οι άλλοι την πόρτα και δεν έχει τι άλλο να κάνει. Ωστόσο, σε άλλη επιστολή του επισημαίνει ότι ο καλλιτέχνης πρέπει να παρατηρεί, να επιλέγει, να μαντεύει, να συναναστρέφεται, ενέργειες που στοιχειοθετούν πρόβλημα, μιας και ο δημιουργός «δεν έχει προορισμό να λύνει τα προβλήματα» αλλά να τα θέτει. Αλλού τον απασχολεί η σχέση ζωής και δημιουργίας και αναφέρει ότι όσο πιο χαρούμενη είναι η ζωή του, τόσο πιο σκοτεινά είναι τα διηγήματά του, μια πραγματικότητα που ισοδυναμεί με φυσικό νόμο.

Ο καλός συγγραφέας, όμως, έχει ανασφάλειες, παλινωδίες ως προς την αξία του έργου του, ξέρει να σβήνει και να πετάει σελίδες, που μειώνουν την ποιότητά του, και ανακηρύσσει τη συντομία ύψιστο αγαθό: «Να ξέρεις να τα συντομεύεις εσύ ο ίδιος τα κείμενά σου στο μέγιστο βαθμό και να τα ξαναγράφεις». Οταν το σημαντικό καταγράφεται και παραμερίζεται το ασήμαντο στη μικρή ή τη μεγάλη φόρμα, όταν δεν φλυαρεί ο συγγραφέας παραθέτοντας περιττές λεπτομέρειες, που βαραίνουν το κείμενο και το κάνουν πληκτικό, τότε το αποτέλεσμα είναι ικανοποιητικό, καθώς αγγίζει τη λογική και το συναίσθημα του αναγνώστη.

Ο πραγματικά έξυπνος και σοφός άνθρωπος γνωρίζει ότι δεν τα ξέρει όλα, ότι δεν ξέρει τίποτε, κι αυτό τον κάνει να είναι ταπεινός και μετρημένος: «Οι άνθρωποι που γράφουν και κυρίως οι καλλιτέχνες, είναι καιρός να συνειδητοποιήσουν ότι σ' αυτόν τον κόσμο δεν ξέρουμε τίποτε, όπως κάποτε το συνειδητοποίησε ο Σωκράτης και, πιο κοντά σ' εμάς, ο Βολταίρος… Οσο πιο ανόητοι είναι οι άνθρωποι, τόσο πλατύτερα βλέπουν τον ορίζοντα…» (σ.70).

Οι υπερβολές στις περιγραφές είτε της φύσης είτε των ηρώων πρέπει να αποφεύγονται, γράφει σε άλλες επιστολές του, για να διατηρεί το κείμενο, μέσω της απλότητας, ένταση και εκφραστικότητα. Σπουδαία παρατήρησή του είναι κι εκείνη σύμφωνα με την οποία ο συγγραφέας καλό θα είναι να αποφεύγει την περιγραφή της ψυχικής κατάστασης των ηρώων, μιας και αυτή πρέπει να γίνεται αντιληπτή από τη συμπεριφορά και τις πράξεις τους! «Πιάσε κάτι από την καθημερινή ζωή, συνηθισμένο, χωρίς πλοκή και χωρίς τέλος» (σ.60), γράφει στον αδερφό του, άποψη που αποτυπώνει τη μέθοδό του, η οποία επηρέασε το σύγχρονο διήγημα, αφού βρήκε θερμούς υποστηρικτές, όπως την Κάθριν Μάνσφηλντ και τον Ρέημοντ Κάρβερ. Μια άλλη σημαντική συμβουλή απευθύνεται στους ανυπόμονους να δημοσιεύσουν κείμενά τους, τους οποίους παροτρύνει να τα αφήσουν κλειδωμένα στο συρτάρι έναν ολόκληρο χρόνο και έπειτα να τα ξαναδιαβάσουν, γιατί τότε θα τα δουν με άλλο μάτι, από απόσταση, πιο καθαρά.

Ο μεγάλος Ρώσος συγγραφέας διατυπώνει τα μυστικά της τέχνης του, αυτά που έκαναν το έργο του κλασικό και διαβάζεται και ξαναδιαβάζεται, και δείχνει πώς επέτυχε αυτό που επιθυμούσε: να περιγράψει τη ζωή όπως είναι, με απλότητα και ειλικρίνεια, χωρίς φτιασιδώματα και μεγαλοστομίες. Γιατί είχε την ικανότητα να διεισδύει στην ψυχοσύνθεση των χαρακτήρων του και να αντιλαμβάνεται τις σύνθετες ανθρώπινες καταστάσεις.



ΠΗΓΗ
Η Καθημερινή

Τι έμαθα τη (συγγραφική) εβδομάδα που μας πέρασε, του Γιώργου Λαγκώνα

Επτά μικρά γνωμικά – μαργαριταράκια γνώσης. Ένα για κάθε μέρα. Μπορείτε να τα δείτε και σαν χαϊκού που απευθύνονται σε όσους “καίγονται” γράφοντας, αν αυτό βοηθάει…

Ό,τι λέει η εικόνα στο πλάι. Κάποτε θα χρειαστεί να υψώσεις το μεσαίο δάχτυλο. Δεν τη γλιτώνεις. Δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσεις το γνήσιο ενδιαφέρον (που υπαγορεύει, αν όχι επιβάλλει, την άρθρωση “άβολων αληθειών”), από την κακεντρέχεια και ενίοτε από τον πανταχού παρών παράγοντα, τη γνήσια, ανόθευτη βλακεία. Αλλά, ντάξει, αν δεν πέσεις που λένε, δεν θα μάθεις. Και άπαξ και μάθεις… κερνάς απλόχερα! Ομορφαίνει, δεν παχαίνει! 

• Κάνε όλους τους χαρακτήρες σου να θέλουν ΚΑΤΙ. Λίγη σημασία έχει το πόσο πολύπλοκο ή “φλου” είναι αυτό που γράφεις. Οι χαρακτήρες πρέπει να θέλουν κάτι, και πάνω σε αυτά τα κίνητρα να κινείται η ιστορία. Και αυτό το κάτι πρέπει να είναι σαφές, συγκεκριμένο και κατανοητό.

• Νομίζω πως το καλύτερο, όσον αφορά τις φιλοδοξίες ενός συγγραφέα για την ιστορία του, το έγραψε ο Stephen King στο εισαγωγικό σημείωμα μιας συλλογής διηγημάτων του: “Αν η ιστορία μου κατάφερε και σας κράτησε για λίγο μακριά από την τηλεόραση, αυτό το θεωρώ απόλυτη επιτυχία“. Τόσο απλά.

• Όχι, δεν είναι το ταλέντο σου (που έτσι κι αλλιώς είναι πολύ μικρότερο απ` όσο νομίζεις). Όχι, δεν είναι η έμπνευση. Έμπνευση είναι μια λέξη που επινόησαν οι γραφιάδες για να φαντάζουν σημαντικοί στα μάτια των άλλων. Είναι η ΔΟΥΛΕΙΑ, ανόητε. Ό,τι είναι να γίνει, θα γίνει για όσο έχεις στρωμένο τον απαυτό σου στην καρέκλα και γράφεις. Όλα τα υπόλοιπα, χωρίς δουλειά, είναι απλώς παραμύθια της Χαλιμάς.

• “…Έμοιαζε το κρητικό ετούτο τοπίο, έτσι μου φάνηκε, με την καλή πρόζα: καλοδουλεμένο, λιγόλογο, λυτρωμένο από περιττά πλούτη, δυνατό και συγκρατημένο. Διατύπωνε με τ` απλούστερα μέσα την ουσία. Δεν έπαιζε, δεν καταδεχόταν να χρησιμοποιήσει κανένα τερτίπι, δε ρητόρευε, έλεγε ό,τι ήθελε να πει με αντρίκεια αυστηρότητα. Μα ανάμεσα από τις αυστηρές γραμμές του ξεχώριζες στο κρητικό ετούτο τοπίο απροσδόκητη ευαισθησία και τρυφεράδα -σε απάνεμες γούβες μοσκοβολούσαν οι λεμονιές κι οι πορτοκαλιές, και πέρα, από την απέραντη θάλασσα, ξεχύνουνταν αστέρευτη ποίηση…” Κι ύστερα, κάτσε Καραμήτρο να γράφεις εξυπνάδες περί συγγραφής. Όταν ο Καζαντζάκης με μόλις μια παράγραφο έχει καθαρίσει με το θέμα, μια και καλή.

• (από Καζαντζάκη ξανά): “…Έτσι φώναζα μέσα μου, κι άρχισα να γράφω. Δεν ήταν αυτό τώρα πια γράψιμο, ήταν πόλεμος, κυνήγι ανήλεο, πολιορκία και ξόρκι να ξεπροβάλει το θεριό από τη μανία του. Μαγική ιεροπραξία, αλήθεια, είναι η τέχνη, σκοτεινές ανθρωποχτόνες δυνάμεις κατοικούν στα σωθικά μας, αποτρόπαιες ορμές να σκοτώσουμε, να γκρεμίσουμε, να μισήσουμε, ν` ατιμάσουμε – κι έρχεται η τέχνη με το γλυκό σουραύλι και μας λυτρώνει…”

 

• Ίσως το πιο βασικό (και πιο δύσκολο να χωνευτεί και να εφαρμοστεί στην πράξη) tip είναι ότι οι περιττές λέξεις είναι η βασιλική οδός προς την κακή πρόζα. 

ΠΗΓΗ
Nyctophilia.gr

Τσαρλς Μπουκόφσκι, Περι συγγραφής

Ώστε Θες να Γίνεις Συγγραφέας;

Αν δεν βγαίνει από μέσα σου ορμητικά
σε πείσμα όλων,
μην το κάνεις....
Αν δε βγει απρόσκλητο
από την καρδιά κι απ’ το μυαλό σου κι απ’ το στόμα
κι απ’ τα σωθικά σου,
μην το κάνεις.
Αν κάθεσαι με τις ώρες
και κοιτάς την οθόνη του υπολογιστή σου
ή σκύβεις σαν καμπούρης πάνω από τη γραφομηχανή σου
ψάχνοντας βασανιστικά τις λέξεις,
μην το κάνεις.
Μην το κάνεις για τα λεφτά
Ή για τη δόξα,
Ασ’ το καλύτερα.
Αν το κάνεις γιατί νομίζεις πως θα σου φέρει
γυναίκες ή άντρες στο κρεβάτι σου,
μην το κάνεις.
Αν κάθεσαι εκεί πέρα και
γράφεις ξανά και ξανά τα ίδια και τα ίδια,
μην το κάνεις.
Αν ζορίζεσαι όταν σκέφτεσαι να το κάνεις,
τότε μην κάνεις.
Αν προσπαθείς να γράψεις όπως άλλος,
ξέχνα το.
Ασ’ το καλύτερα.
Αν περιμένεις να βγει μουγκρίζοντας από μέσα σου,
τότε περίμενε υπομονετικά.
Κι αν δεν βγει με βαθύ βρυχηθμό,
κάνε κάτι άλλο.
Αν πρέπει πρώτα να το διαβάσεις στη γυναίκα σου
ή στην γκόμενά σου ή στον γκόμενό σου
ή στους γονείς σου ή σε οποιονδήποτε άλλον,
δεν είσαι έτοιμος να γίνεις συγγραφέας.
Μην γίνεις σαν τόσους και τόσους γραφιάδες,
μην γίνεις σαν κι αυτούς τους μύριους
που αυτοαποκαλούνται συγγραφείς,
μην γίνεις κουτός και πληκτικός
και ξιπασμένος,
μην αφήνεις την αυταρέσκεια να σε κατασπαράξει.
Οι βιβλιοθήκες του κόσμου έχουν
πνιγεί στο χασμουρητό
με το σινάφι σου.
Μην προστεθείς κι εσύ σ’ αυτούς.
Μην το κάνεις.
Αν δεν εκτοξεύεται απ’ την ψυχή σου σαν πύραυλος,
Ασ’ το καλύτερα.
Καν’ το μονάχα αν νιώσεις ότι το να μην το κάνεις
Θα σε οδηγήσει στην τρέλα,
στην αυτοκτονία ή στο φόνο.
Αλλιώς, μην το κάνεις.
Αν δεν νιώσεις ότι ο ήλιος μέσα σου
σου καίει τα σπλάχνα,
μην το κάνεις.
Όταν έρθει στ’ αλήθεια η ώρα,
κι αν έχεις το χάρισμα,
θα συμβεί
από μόνο του
και θα συνεχίσει να συμβαίνει
ώσπου να πεθάνεις ή ώσπου να πεθάνει εκείνο.
Άλλος τρόπος δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει.
Ποτέ δεν υπήρξε.



(Mτφρ.: Σώτη Τριανταφύλλου)






ΠΗΓΗ
Περιοδικό Ζενίθ

Γεννιέσαι ή γίνεσαι συγγραφέας;, του Γρηγόρη Μπέκου

Πολλές δεκάδες επίδοξων συγγραφέων παρακολουθούν μαθήματα στα οποία διδάσκονται πώς να γράφουν. Φέρνει αποτελέσματα αυτή η πρακτική ή πρόκειται για ένα χόμπι αργόσχολων; Μιλάνε δάσκαλοι και μαθητές αυτών των σεμιναρίων αποτιμώντας την ως τώρα πείρα τους

 
«Αν ήμουν τραγουδίστρια, θα σπούδαζα φωνητική, γιατί τώρα που θέλω να γίνω συγγραφέας, να μη σπουδάσω κάτι αντίστοιχο» λέει η Αγγελική Στρατηγοπούλου, με δύο μυθιστορήματα στο ενεργητικό της. 

«Ο δάσκαλός μου με βοήθησε να ξεκαθαρίσω τι θέλω και στο τέλος να γράψω» λέει ο Νίκος Αδάμ Βουδούρης, που εξέδωσε μια συλλογή διηγημάτων για την οποία έλαβε καλές κριτικές. 

Αντίθετα οι φτασμένοι λογοτέχνες όπως η Ερση Σωτηροπούλου και ο Κώστας Μουρσελάς λένε ότι «το ταλέντο και η έμπνευση δεν διδάσκονται». 

Φαίνεται ότι παλιοί και νέοι, επίδοξοι λογοτέχνες διαφωνούν για την αξία της δημιουργικής γραφής. Ο,τι για εμάς είναι σχετικά καινοφανές, για τον αγγλοσαξονικό κόσμο είναι κεκτημένο για κάτι παραπάνω από μισόν αιώνα. 

Ο Στρατής Χαβιαράς, πρώτος διδάξας σε σεμινάρια στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και με ανάλογη πείρα από το Χάρβαρντ, θα μας θυμίσει πως σε αυτά έχουν θητεύσει μεγάλοι της λογοτεχνίας όπως ο Τζ.Ντ. Σάλιντζερ και ο Νόρμαν Μέιλερ, αλλά και σύγχρονοι διάσημοι λογοτέχνες, όπως ο Ιαν Μακ Γιούαν, ο Καζούο Ισιγκούρο ή ο Τζόναθαν Κόου.  

«Η διάδοση της εργαστηριακής άσκησης του γραπτού λόγου στην Ελλάδα ενισχύεται από συγγραφείς που διδάσκουν (μερικοί έχοντας προσωπική πείρα από αυτά τα προγράμματα στο παρελθόν) και από μαθητευόμενους που ολοκληρώνουν τα σεμινάρια και ακολούθως εκδίδουν (οι ωριμότεροι από αυτούς) το πρώτο τους χειρόγραφο» εξηγεί, επισημαίνοντας ότι «δεν είναι όλοι οι καλοί συγγραφείς και καλοί δάσκαλοι, ο καλός δάσκαλος σέβεται την ιδιαιτερότητα του κάθε μαθητή και κάνει ό,τι μπορεί για να την αναδείξει». 

Ομοίως υπέρ ταυτών σεμιναρίων τάσσεται και ο ποιητής Χάρης Βλαβιανός που έχει διδάξει δημιουργική γραφή στο Αμερικανικό Κολλέγιο και στο ΕΚΕΜΕΛ (Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου) για περίπου δέκα χρόνια. 

«Η πείρα έδειξε ότι ελάχιστοι που συμμετέχουν σε τέτοιου είδους εργαστήρια (περί εργαστηρίων πρόκειται και όχι περί σεμιναρίων, αφού σημασία έχει η χημεία,η αλληλεπίδρασηπου προκύπτει ανάμεσα στα μέλη του) έχουν κάνει την κατάλληλη προεργασία, έχουν ασκηθεί όπως θα όφειλαν στον στίβο της ανάγνωσης προτού εισέλθουν σε αυτόν της γραφής» τονίζει. 

«Το εργαστήριο επομένως λειτουργεί αρχικά ως ομάδα δημιουργικής ανάγνωσης, η οποία μελετά σε βάθος την ξεχωριστή φυσιογνωμία της ποιητικής τέχνης και τις μορφικές ιδιαιτερότητες που προϋποθέτει» και κατόπιν «σε δεύτερο χρόνο, επιχειρείται η δημιουργική ενασχόληση με την ποιητική τέχνη: οι συμμετέχοντες καλούνται να παρουσιάσουν ποιητικές συνθέσεις πάνω σε συγκεκριμένα θέματα και μοτίβα,μέσα από ένα ευρύ φάσμα μορφικών επιλογών, οι οποίες αναλύονται επίσης διεξοδικά». 

Ο Χάρης Βλαβιανός είναι σαφής.  
«Το αποτέλεσμα,παρά τις γνωστές επιφυλάξεις που διατηρούν πολλοί,είναι θετικό».

Οι αντιρρήσεις των φτασμένων συγγραφέων

Η Ερση Σωτηροπούλου εκφράζει κάποιες αμφιβολίες. «Στις ΗΠΑ, απ΄ όπου ξεκίνησαν, τα μαθήματα δημιουργικής γραφής έχουν ενσωματωθεί στο προπτυχιακό και μεταπτυχιακό πρόγραμμα των πανεπιστημίων. 

Παράγουν συγγραφείς; Δεν είναι σίγουρο. Και αν πάρεις διδακτορικό στη δημιουργική γραφή σημαίνει ότι έχεις ταλέντο ή ότι θα βρεις εκδότη; Ούτε και αυτό είναι σίγουρο. Το μόνο σίγουρο είναι η ικανότητα αναπαραγωγής του συστήματος. Συγγραφείς διδάσκουν επίδοξους συγγραφείς, οι οποίοι με τη σειρά τους θα διδάξουν άλλους μελλοντικούς διδάσκοντες. Αν και οι περισσότεροι αναγνωρίζουν ότι επιβιώνουν χάρη σ΄ αυτό το σύστημα, μερικοί είναι σκεπτικιστές» τονίζει.

«Οι μαθητές γράφουν και διορθώνουν τα γραπτά τους με άμεσο στόχο να μπορέσουν να εκδοθούν. Διαβάζουν πολύ λιγότερο. Για χρόνια το σχολείο των συγγραφέων ήταν οι άλλοι συγγραφείς, η αναμέτρηση μαζί τους, το παθιασμένο διάβασμα. Με τα μαθήματα δημιουργικής γραφής αυτό δεν είναι απαραίτητο». Ο Κώστας Μουρσελάς είναι πεπεισμένος ότι αυτά τα μαθήματα «αποκλείεται να σε κάνουν συγγραφέα αν ήδη δεν έχεις μέσα σου αυτό το “ζιζάνιο”, άλλοι το λένε ταλέντο. Ούτε το ταλέντο διδάσκεται ούτε η έμπνευση.

Διδάσκεται όμως το πώς θα τα χρησιμοποιήσεις δημιουργικότερα, εφόσον τα διαθέτεις. Διδάσκεται ακόμη τι κυρίως χρειάζεται να διαθέτει ένα βιβλίο για να κερδίσει τον αναγνώστη και το πώς θα το κατορθώσεις αυτό, όπως και το πώς θα μεταμορφώσεις σε καθαρή λογοτεχνία τα προσωπικά σου βιώματα».

Ωστόσο «τα πάντα εξαρτώνται από το πόσο καλός και έμπειρος συγγραφέας είναι ο διδάσκων, όπως και από το πόσο φανατικός αναγνώστης είναι.

Αλλά και συγγραφέας να μη γίνεις το πιθανότερο-, δεν πειράζει, γιατί σίγουρα θα έχεις γίνει ένας δημιουργικός αναγνώστης». O Νόρμαν Μέιλερ γράφει στο βιβλίο του Η μάγισσα τέχνη ότι «συνολικά κέρδισα περισσότερα απ΄ όσα έχασα στα μαθήματα συγγραφής» και ότι εν τέλει «έμαθα να γράφω γράφοντας».

Το ισοζύγιο αποτελεσμάτων και προθέσεων κρίνεται θετικό. Στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να δούμε στο μέλλον έναν σπουδαίο συγγραφέα και στη «χειρότερη» να κερδίσουμε πιο δημιουργικούς αναγνώστες.

Η δημιουργική γραφή μπαίνει στο Πανεπιστήμιο

O Μίμης Σουλιώτης, ποιητής, καθηγητής, εμπνευστής αλλά και διευθυντής σπουδών στο νεοσύστατο Μεταπτυχιακό Τμήμα Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας από το 2010 λέει ότι «το διετές μεταπτυχιακό πρόγραμμα δίνει και το “βραχιόλι”- μα οι υποψήφιοι είναι άνθρωποι με έμπρακτο ενδιαφέρον για το γράψιμο και αρκετοί είχαν λογοτεχνική δραστηριότητα προτού φοιτήσουν σ΄ εμάς». 

Τι γίνεται λοιπόν στα μαθήματα που γίνονται σε Φλώρινα και Αθήνα; 

«Σύμφωνα με το πρόγραμμα, κάνουμε θεωρία και εργαστηριακές ασκήσεις (μαθαίνουμε να γράφουμε, π.χ., διηγήματα ή σονέτα ή να ενασκούμε τη λογοτεχνία στο Διαδίκτυο) και για να περατωθούν οι σπουδές εκπονείται η διπλωματική εργασία. Οι φοιτητές έχουν την ευκαιρία να δημοσιεύσουν δικά τους κείμενα στο “Λεξηtanil”, το περιοδικό του προγράμματος που το επιμελείται συντακτική ομάδα εκλεγμένη από τους ιδίους. 
Το σπουδαίο είναι η δυνατότητα που παρέχεται στους φοιτητές να συναναστραφούν με δόκιμους συγγραφείς, μα και ν΄ αναπτύξουν μεταξύ τους λογοτεχνικές σχέσεις παρέας και φιλίας, πράγμα πολύτιμο». 

Η συγγραφέας και φιλόλογος Σοφία Νικολαΐδου διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα. 

«Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές περνούν πολλαπλά φίλτρα επιλογής (καταθέτουν φάκελο με κείμενα, δίνουν εξετάσεις, περνούν από προφορική συνέντευξη). Η γοητεία των τμημάτων που σχηματίζονται είναι η πολυσυλλεκτικότητά τους: ανάμεσά τους βρίσκονται άνθρωποι που έχουν ήδη βραβευθεί, συγγραφείς με εκδοτική δραστηριότητα και άλλοι που δεν έχουν γράψει ακόμη γραμμή. 

Ενα άλλο χαρακτηριστικό της κυψέλης είναι η διασπορά στις σπουδές (από φιλολόγους ως πληροφορικάριους, από εισαγγελείς ως οδοντιάτρους), στα φύλα, στις ηλικίες (από τα είκοσι συν ως τα εξήντα συν), στον τόπο κατοικίας (από την Πάρο ως τη Δράμα, από την Κύπρο ως τη Ναύπακτο). Η πολυσυλλεκτικότητα των μεταπτυχιακών φοιτητών διαμορφώνει την υψηλή δυναμική της ομάδας. Οι συγκρούσεις δεν λείπουν. Το ίδιο και οι συγγραφικές εμπάθειες και ευτυχώς» επισημαίνει η ίδια. 

«Η λογοτεχνία, όπως κάθε τέχνη, προϋποθέτει ταλέντο, σκληρή εργασία, τεχνική. Η “δημιουργική γραφή” δεν διδάσκει ταλέντο, είναι μαθητεία στην τεχνική. Η λογοτεχνία είναι πράξη. Εδώ δεν μετράει προϋπηρεσία, επετηρίδα, ΑΣΕΠ. Οποιος γράφει καλύτερα, κόβει το νήμα. Τρομακτικόκαι την ίδια στιγμή παρήγορο».

Οι μαθητές που πρόκοψαν

H Αγγελική Στρατηγοπούλου, που εργάζεται ως Υπεύθυνη Ανάπτυξης στη Στοά του Βιβλίου, έχει διανύσει μια αποδοτική πορεία στο Κέντρο Δημιουργικής Γραφής της Χριστιάνας Λαμπρινίδη και μέχρι στιγμής έχει εκδώσει ένα μυθιστόρημα και μία νουβέλα.  

«Αν ήμουν τραγουδίστρια και ήθελα να προχωρήσω πιο μακριά από τη φυσική μου κλίση, θα παρακολουθούσα οπωσδήποτε μαθήματα,αν μη τι άλλο για να τοποθετήσω τη φωνή μου,που θα ήταν προϋπόθεση για να υφίσταται. Πιστεύω ότι το ίδιο ισχύει και με το γράψιμο» και έτσι «βρίσκω τον τόνο μου μαθητεύοντας και τον συντονίζω με τη σκοτεινή μου ρίζα της γραφής, αν υπάρχει». Πέραν όμως αυτών «η μαθητεία μπορεί να σε δώσει το ωραίο ταξίδι, μπορεί να σου ανατρέψει ακόμη και τον τρόπο που σκέφτεσαι,να σου δώσει γνώσεις, πολύτιμες όχι μόνο για τη γραφή αλλά και για τον βίο στην καλύτερη περίπτωση» και επιπλέον «μην υποτιμούμε τους αναγνώστες, η ανάγνωση και η γραφή άλλωστε είχαν πάντα αιμομεικτική σχέση». 

Ο Νίκος Αδάμ Βουδούρης παρακολούθησε τα σεμινάρια του ΕΚΕΒΙ με τον συγγραφέα Μισέλ Φάις και τον Δεκέμβριο του 2008 εξέδωσε την πρώτη του συλλογή διηγημάτων, παρ΄ ότι είχε πρωτύτερα δημοσιεύσεις σε περιοδικά και συλλογικούς τόμους.  

«Αρχικά ήμουν κάκιστος μαθητής, με την επιμονή όμως του διδάσκοντος και τις προτροπές των συμμαθητών μου άρχισα να τους δείχνω υλικό, να ξεσκαρτάρω δηλαδή παλιά κείμενα και να κλείνω εκκρεμότητες. Ετσι προέκυψε το πρώτο μου βιβλίο και η μηχανή πήρε μπροστά» λέει ο ίδιος, που τώρα ετοιμάζει το δεύτερο βιβλίο του. 
 
«Εχω κρατήσει φράσεις από τα μαθήματα: “ να δεις τα πράγματα κι αλλιώς, κι όχι μόνο από τη σκοπιά του περιούσιου ενός”,“μια μεταφυσική της σάρκας διατρέχει το γραπτό”, “μη διαβάζεις βουλιμικά”,“μάθε ν΄ ακούς”, “η γλώσσα είναι ψυχαγωγία”, “να κρατήσετε επαφή και μετά το τέλος των σεμιναρίων, να ανταλλάσσετε κείμενα”». 



ΠΗΓΗ
ΤΟ ΒΗΜΑ