Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2014

ΔΕΚΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΑΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ WILLIAM SHAKESPEARE

Σύμφωνα με μια μακρά θεωρία, τα λογοτεχνικά αριστουργήματα που αποδίδονται στον Σαίξπηρ στην πραγματικότητα γράφτηκαν από τον Edward De Vere, Κόμη της Οξφόρδης. Μάθετε περισσότερα για αυτή την υπόθεση και διερευνήστε άλλες ενδιαφέρουσες πτυχές της ζωής και της κληρονομιάς του Σαίξπηρ.

1. Ο πατέρας του Σαίξπηρ απασχολήθηκε σε πολλές διαφορετικές θέσεις εργασίας, ενώ σε μια πληρωνόταν για να πίνει μπίρες.


Γιός ενός αγρότη ενοικιαστή, ο Τζον Σαίξπηρ έφτασε στο Stratford-upon-Avon το 1551 και άρχισε να ασχολείται με διάφορα επαγγέλματα, όπως την πώληση δερμάτινων ειδών, μαλλιού, βύνης και καλαμποκιού. Το 1556 διορίστηκε επίσημα δοκιμαστής αγγλικής μπύρας του δήμου, που σημαίνει ότι ήταν υπεύθυνος για τον έλεγχο του ψωμιού και της βύνης. Την επόμενη χρονιά έκανε άλλο ένα μεγάλο βήμα στην κοινωνική σκάλα καθώς παντρεύτηκε την Mary Arden, την κόρη ενός αριστοκράτη αγρότη, που έτυχε να είναι πρώην αφεντικό του πατέρα του.  Ο Τζόν αργότερα έγινε τοκογλύφος και απασχολήθηκε σε μια σειρά από δημοτικές θέσεις, υπηρετώντας  πολλές φορές ως και τον δήμαρχο του Stratford. Στο 1570 περιέπεσε σε οικονομικό χρέος, το οποίο του προκάλεσε νομικά προβλήματα, για λόγους που παραμένουν ασαφείς.

2. Ο Σαίξπηρ παντρεύτηκε μια ηλικιωμένη γυναίκα που ήταν έγκυος τριών μηνών.

Τον Νοέμβριο του 1582, ο 18 ετών William παντρεύτηκε την Anne Hathaway, κόρη ενός αγρότη που ήταν οκτώ χρόνια μεγαλύτερή του. Αντί για τις συνήθεις τρεις φορές, η πρόθεση του ζευγαριού να παντρευτεί ανακοινώθηκε μόνο μια φορά στην εκκλησία, απόδειξη ότι η ένωση είχε κανονιστεί εσπευσμένα λόγω της προβληματικής διαταραχής της Anne στα φρύδια των ματιών. Έξι μήνες μετά από το γάμο, ο Σαίξπηρ έκανε μια κόρη, την Susanna και τα δίδυμα Hamnet και Judith ακολούθησαν τον Φεβρουάριο του 1585. Λίγα είναι γνωστά για τη σχέση μεταξύ του William και της Anne, εκτός από ότι συχνά ζούσαν χώρια και αυτός της κληροδότησε μόνο το ”δεύτερο καλύτερο κρεβάτι του” στη διαθήκη του.

3. Οι γονείς του Σαίξπηρ ήταν μάλλον αγράμματοι, και τα παιδιά τους σίγουρα θα γίνονταν το ίδιο.

Κανείς δεν ξέρει σίγουρα, αλλά είναι πολύ πιθανό ότι ο John και η Mary Σαίξπηρ δεν έμαθαν ποτέ να διαβάζουν ή να γράφουν, όπως παρατηρείται στους ανθρώπους του κύρους τους, κατά τη διάρκεια της ελισαβετιανής εποχής. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι τα κοινωνικά καθήκοντα του John προυπέθεταν βασική παιδεία, αλλά σε κάθε περίπτωση ο ίδιος πάντα υπέγραφε το όνομά του με ένα σημάδι. Ο William, από την άλλη πλευρά, συμμετείχε στο τοπικό γυμνάσιο του Στράτφορντ, και έμάθε ανάγνωση, γραφή και λατινική γλώσσα. Η σύζυγός του και τα δύο παιδιά τους, που έζησαν μέχρι την ενηλικίωσή τους, Susanna και Judith, πιστεύεται ότι ήταν αναλφάβητοι, αν λάβουμε υπόψη ότι η Susanna μπορούσε μόνο να σχηματίσει την υπογραφή της.

4. Κανείς δεν ξέρει τι έκανε ο Σαίξπηρ μεταξύ των ετών 1585 και 1592.

Απογοητευμένος από τους βιογράφους του, ο Σαίξπηρ εξαφανίζεται μεταξύ των ετών 1585, όταν έγινε η βάπτιση των δίδυμων παιδιών του, και 1592, όταν ο θεατρικός συγγραφέας Robert Greene τον καταδίκασε σε ένα φυλλάδιό του ως «τυχάρπαστο κοράκι”. Η προσβολή αυτή αποκαλύπτει ότι είχε ήδη κάνει ένα όνομα στη σκηνή του Λονδίνου μέχρι τότε. Τι έκανε ο νιόπαντρος πατέρας με την μελλοντική του λογοτεχνική εικόνα κατά τη διάρκεια των επτά αυτών χαμένων χρόνων; Οι ιστορικοί εκτιμούν ότι εργάστηκε ως δάσκαλος, σπούδασε νομικά, ταξίδεψε σε ολόκληρη την ηπειρωτική Ευρώπη ή προσχώρησε σε ένα θίασο, που περνούσε μέσα από το Stratford. Σύμφωνα με έναν απολογισμό του 17ου αιώνα, έφυγε από τη γενέτειρά του μετά από λαθροθηρία ελαφιών στο κτήμα ενός τοπικού πολιτικού.

5. Τα θεατρικά έργα του Σαίξπηρ προσφέρουν τις πρώτες γραπτές παρουσίες μιας σειράς εκατοντάδων γνωστών όρων.

Ο William Shakespeare πιστεύεται ότι έχει επηρεάσει την αγγλική γλώσσα, περισσότερο από κάθε άλλο συγγραφέα της ιστορίας,ή τουλάχιστον, την εκλαΐκευσηόρων και φράσεων που εξακολουθούν τακτικά να αναφύονται στην καθημερινή συνομιλία. Τα παραδείγματα περιλαμβάνουν λέξεις “της μόδας” (“Τρωίλος και Χρυσηίδα”), “υποκριτική” (“Με το ίδιο μέτρο”), “βολβό του ματιού” (“Όνειρο Θερινής Νυχτός”) και “έλλειψη λαμπρότητας” (“Όπως σας αρέσει”) και εκφράσεις όπως: «διαφυγόν συμπέρασμα” (“Οθέλλος”), “σε ένα τουρσί” (“Η Τρικυμία”), “καταδίωξη άγριας ​​χήνας” (“Ρωμαίος και Ιουλιέτα”) και “μονομιάς” (“Μάκβεθ”). Επίσης, πιστώνεται με την επινόηση των ονομάτων Olivia, Miranda, Jessica και Cordelia, τα οποία έχουν γίνει κοινά όλα αυτά τα χρόνια (όπως και άλλα, όπως Nerissa και Titania, που δεν έχουν γίνει κοινά).

6. Πιθανώς δεν προφέρουμε το όνομα του Σαίξπηρ σωστά- επίσης είναι πιθανό ότι δεν το έκανε ούτε ο ίδιος.

Πηγές από τη διάρκεια ζωής του Σαίξπηρ αποτυπώνουν το επίθετό του με περισσότερους από 80 διαφορετικούς τρόπους, που κυμαίνονται από το “Shappere” ως το “Shaxberd.” Από ένα σύνολο υπογραφών που έχουν διασωθεί, ο βάρδος ποτέ δεν έγραφε το όνομά του “William Shakespeare,” ενώ χρησιμοποιούσε παραλλαγές ή συντομογραφίες, όπως «Willm Shakp,” “William Shakespeare” και “William Shakspeare”. Ωστόσο, είναι γραμμένο ως Σαίξπηρ και πιστεύεται ότι προέρχεται από την παλιά αγγλική φράση “schakken” (“να κραδαίνουν”) και “Speer” (“δόρυ”), και πιθανώς αναφέρεται σε ένα συγκρουσιακό/αντιπαραθετικό ή διαλεκτικό πρόσωπο.

7. Ο επιτάφιος του Σαίξπηρ αποσόβησε τους επίδοξους ληστές του από τον τάφο του με μια κατάρα.

Ο William Shakespeare πέθανε στις 23 Απριλίου του 1616, στην ηλικία των 52 ετών, καθόλου κακό για μια εποχή  όπου ο μέσος όρος του προσδόκιμου ζωής κυμαίνεται μεταξύ 30 και 40 ετών. Εμείς ποτέ δεν θα μπορέσουμε να ξέρουμε τι τον σκότωσε, αν και κάποιος γνωστός του έγραψε ότι ο βάρδος αρρώστησε μετά από μια νύχτα μεγάλης κατανάλωσης οινοπνεύματος με τον συνάδελφο και θεατρικό συγγραφέα Μπεν Τζόνσον. Παρά τον άμεσο θάνατό του, ο Σαίξπηρ υποθετικά είχε εξασφαλίσει τα μέσα για να περιφράξει τον επιτάφιό του πάνω από τον τάφο του, που βρίσκεται μέσα σε μια εκκλησία του Stratford. Ο επιτάφιος προορίζεται να ματαιώσει τα σχέδια πολυάριθμων ληστών οι οποίοι λεηλάτησαν τα νεκροταφεία της Αγγλίας εκείνη την εποχή, ο στίχος έχει ως εξής:
Καλέ φίλε, για όνομα του Θεού συγκρατήσου,
Και μην σκάψεις τη σκόνη, την κλεισμένη εδώ μέσα.
Ευλογημένος όποιος λυπηθεί τούτες τις πέτρες,
Καταραμένος όποιος τα κόκαλά μου ανασαλέψει.
Θα πρέπει να πιάνει το κόλπο, αφού τα λείψανα του Σαίξπηρ ακόμα να συληθούν.

8. Ο Σαίξπηρ υποθέτουμε ότι φορούσε ένα χρυσό σκουλαρίκι.

Η άποψη μας σχετικά με την εμφάνιση του William Shakespeare, προέρχεται από διάφορα πορτρέτα του 17ου αιώνα, που μπορεί να είναι ή να μην είναι εκεί ζωγραφισμένος, καθώς ο ίδιος ο βάρδος κάθεται πίσω από τον καμβά. Σε μία από τις πιο διάσημες παραστάσεις, γνωστό ως το ”πορτρέτο του Chandos”, το αντικείμενο έχει μια πλήρη γενειάδα, σημάδια τριχόπτωσης, χαλαρωμένο πουκάμισο, γραβάτα και ένα λαμπερό χρυσό σκουλαρίκι να κρέμεται από το αριστερό αυτί του. Ακόμη και πριν τον Σαίξπηρ, τα σκουλαρίκια για τους άνδρες ήταν μοντέρνα χαρακτηριστικά ενός μποέμ τρόπου ζωής, όπως αποδεικνύεται από τις εικόνες των άλλων καλλιτεχνών ελισαβετιανής εποχής. Η μόδα μπορεί να έχει εμπνευστεί από τους ναυτικούς, οι οποίοι έφεραν ένα μόνο χρυσό σκουλαρίκι προκειμένου να καλύψουν τα έξοδα κηδείας τους σε περίπτωση που έχαναν τη ζωή τους στη θάλασσα.

9. Στη Βόρεια Αμερική 200 εκατομμύρια ψαρόνια οφείλουν ευγνωμοσύνη στον Σαίξπηρ για την ύπαρξή τους. 

Τα έργα του Σαίξπηρ περιέχουν περισσότερες από 600 αναφορές σε διάφορα είδη πουλιών, από κύκνους και περιστέρια μέχρι σπουργίτια και γαλοπούλες. Το ψαρόνι-ένα λαμπερό πουλί, προέρχεται από την Ευρώπη και τη δυτική Ασία- ενώ κάνει μόνο μία εμφάνιση στο έργο “Henry IV, Part 1″. Το 1890 ένας Αμερικανός που ονομάζεται Eugene Schiffelin αποφάσισε να εισάγει κάθε είδος πουλιού και αναφέρθηκε στο έργο του Σαίξπηρ στο οποίο απουσιάζουν τα συγκεκριμένα πτηνά από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ως μέρος αυτού του έργου, που κυκλοφόρησε, δύο σμήνη των 60 ψαρονιών βλέπουμε να πετούν στο πάνω από το Central Park της Νέας Υόρκης. Εκατόν είκοσι χρόνια αργότερα, το ιδιαίτερα ευπροσάρμοστο είδος βρίσκεται πάνω από τους ουρανούς, επεμβαίνει και οδηγεί κάποια εγγενή πουλιά στο χείλος της εξαφάνισης.

10. Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι ο Σαίξπηρ ήταν μια απάτη.

Πώς ένας επαρχιώτης αστός που ποτέ δεν είχε πάει στο κολέγιο ή ποτέ δεν είχε αποτολμήσει να πάει έξω από το Stratford τόλμησε να γίνει ένας από τους πιο παραγωγικούς, κοσμικούς και εύγλωττους συγγραφείς στην ιστορία; Ενώ ήταν ακόμα νωρίς στην καριέρα του, ο Σαίξπηρ εμφανίζει στις ιστορίες του μια βαθιά γνώση των διεθνών υποθέσεων, των ευρωπαϊκών πρωτευουσών και της ιστορίας, καθώς και μια εξοικείωση με το βασιλικό δικαστήριο και την υψηλή κοινωνία. Για το λόγο αυτό, ορισμένοι θεωρητικοί έχουν προτείνει ότι ένας ή περισσότεροι συγγραφείς που επιθυμούν να αποκρύψουν την πραγματική τους ταυτότητα χρησιμοποιούν το πρόσωπο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ ως ένα μέτωπο. Στους προτεινόμενους υποψήφιους περιλαμβάνονται οι Edward De Vere, Francis Bacon, Christopher Marlowe και Mary Sidney Herbert. Οι περισσότεροι μελετητές και λογοτεχνικοί ιστορικοί παραμένουν επιφυλακτικοί σχετικά με αυτή την υπόθεση, αν και πολλοί υποψιάζονται ότι ο Σαίξπηρ μερικές φορές συνεργάστηκε με άλλους συγγραφείς.



Λιάκας Παντελής, Literature.gr

Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2014

ΆΛΛΟ ΠΡΑΓΜΑ Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΆΛΛΟ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Είναι πολλά τα «δεινά» στη σημερινή Παιδεία μας. Δεν είναι ο χώρος να αναφερθούμε τώρα σ’ αυτά. Εκτός, όμως, από αυτά όλα υπάρχει και μία άλλη πλευρά του θέματος...



Η έννοια «παιδεία» έχει διαστρεβλωθεί τελείως στις ημέρες μας. Πολλοί είναι αυτοί που συγχέουν την έννοια «εκπαίδευση» με την έννοια «παιδεία». Την σωστή διάσταση του θέματος θα την ανακαλύψουμε μέσα από τους αρχαίους μας προγόνους, οι οποίοι καθόρισαν το νόημα της αληθούς παιδείας.

Όταν κάποτε υπήρχαν μαθητές...


Συγκεκριμένα στους «Νόμους» του Πλάτωνος (κεφ. 643e-644α) διαβάζουμε (σε μετάφραση). «Επομένως η άποψή μας τώρα μου φαίνεται, δεν θα είναι σύμφωνη με εκείνων που νομίζουν ότι αυτό είναι παιδεία, αλλά ότι παιδεία είναι η διαπαιδαγώγηση προς την αρετή από την παιδική ηλικία, που κάνει τον πολίτη να επιθυμεί και να αρέσκεται στο να γίνει τέλειος, να γνωρίζει δε να άρχει και να άρχεται με δικαιοσύνη… εκείνη, όμως, την παιδεία που αποβλέπει στον πλούτο ή μία άλλη προς την δύναμη (την ισχύ) ή μία τρίτη ακόμη (που αποβλέπει) στην απόκτηση γνώσεων χωρίς φρόνηση και δικαιοσύνη, (θεωρώ) ότι είναι χυδαία και ανελεύθερη και ότι δεν αξίζει καθόλου να την ονομάζει κανείς παιδεία».


Όταν κάποτε υπήρχαν Διδάσκαλοι...
Αλλά, το πρόβλημα ξεκινάει από τον δάσκαλο. Η έδρα του δασκάλου είναι τόσο ψηλά, που δεν ξεχωρίζει τάξεις, κοινωνική θέση, πεποιθήσεις. Οι ομοσπονδίες εκπαιδευτικών δεν παράγουν εθνικό έργο, αλλά πολλές φορές το αντίθετο. Πρόσφατα ο Πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομποσπονδίας διατύπωσε την άποψη: «Δεν πρέπει να υπάρχουν στα σχολεία σύμβολα όπως σταυροί και εικόνες, γιατί διαχωρίζουν τους μαθητές»! Η ίδια η Ομοσπονδία υποστήριξε φανατικά την κ. Ρεπούση, με το κατάπτυστο βιβλίο του συνωστισμού στην παραλία. Δηλαδή δεν ενοχλεί την Ομοσπονδία μόνον η θρησκεία αλλά και η πατρίδα.

Συνήθως γίνεται σύγχυση στις έννοιες παιδεία και εκπαίδευση. Δεν ταυτίζονται οι έννοιες αυτές. Εκπαίδευση είναι η συστηματική παροχή γνώσεων επάνω σ’ ένα αντικείμενο. Παιδεία, όμως, είναι η ολόπλευρη καλλιέργεια των πέντε μερών του ανθρώπου: του σώματος, της λογικής, του συναισθήματος, της βουλήσεως και των μεταφυσικών ανησυχιών. ΣΕ ΕΚ­ΠΑΙ­­ΔΕΥΣΗ ΥΠΟΚΕΙΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΑ ΖΩΑ… ενώ ΣΕ ΠΑΙΔΕΙΑ ΜΟΝΟΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ.

Οι αρχαίοι Έλληνες παρείχαν πραγματική ΠΑΙΔΕΙΑ. Γι’ αυτό και ο Werner Jaeger (Βέρνερ Γαίγκερ) στο τρίτομο έργο του «Παιδεία» έδωσε τον ορισμό: «Παιδεία είναι η μόρφωση του Έλληνος Ανθρώπου».

Ο Ρώσος βυζαντινολόγος ιστορικός Βασίλιεφ Αλέξανδρος γράφει: Οι Έλληνες μεταφέροντας τα κλασικά έργα στη Δύση και σώζοντας αυτά από τα χέρια των Τούρκων, κατά την πτώση του Βυζαντίου, προσέφεραν μεγάλη υπηρεσία στην ανθρωπότητα και τη μελλοντική της εξέλιξη.

Ο Γκαίτε έγραψε: Τα σύγχρονα δημοτικά τραγούδια των Ελλήνων είναι τα ωραιότερα από όσα ξέρουμε από την άποψη λυρικής δραματικής και επικής ποίησης. Κάθε φορά που διάβαζα το ελληνικό δημοτικό τραγούδι «Το μοιρολόι του Χάρου» ξυπνούσαν μέσα μου όλες οι ψυχικές, πνευματικές και ηθικές δυνάμεις. Είναι κείμενο με τις υψηλότερες αξιώσεις Τέχνης.

Μετά τη συγγραφή του Βέρθερου και του Φάουστ πήγα να παρακαθήσω στην Τράπεζα των Ελλήνων. Εάν τους είχα γνωρίσει, όπως τώρα τους γνωρίζω, με τα αριστουργήματα, που υπάρχουν σ’ αυτούς από χιλιετιών, δεν θα έγραφα ούτε ένα στίχο. Θα μεταχειριζόμουν αλλιώς τη δραστηριότητά μου. Καθένας πάνω στην τέχνη του ας είναι Έλληνας, αλλά να είναι. Τα έπη του Ομήρου επιζούν δίπλα στη θρησκεία σαν «κοσμικό ευαγγέλιο». Όταν αυτά λέγονται από έναν Γκαίτε, έχουν μεγάλη βαρύτητα…

Δυστυχώς...
Ο Ένγελς, Γερμανός φιλόλογος, κοινωνιολόγος, συνεργάτης του Μαρξ είπε: Το ελληνικό έπος και όλη η μυθολογία είναι κληρονομιά που οι Έλληνες κληροδότησαν στον σύγχρονο πολιτισμό. Στα χειρόγραφα που διασώθηκαν από την πτώση του Βυζαντίου, στα αρχαία (ελληνικά) αγάλματα που ξεθάφτηκαν από τα ερείπια της Ρώμης, μπροστά στην Δύση, ορθώθηκε ένας νέος κόσμος, η ελληνική αρχαιότητα. Μπροστά στις φωτεινές μορφές της εξαφανίστηκαν οι οπτασίες του Μεσαίωνα…

Ο Ρώσος πολιτικός και συγγραφέας Λουνατσάρσκι Ανατόλ τονίζει: «Οι Αθηναίοι ήταν λαός παιδαγωγός. Η μεγαλύτερη προσοχή τους συγκεντρωνόταν στη φυσική, πνευματική και ηθική διαπαιδαγώγηση της νέας γενιάς. Οι Έλληνες έλεγαν πως οι πραγματικές δυνάμεις της χώρας βρίσκονται στα παιδιά τους».

Ο μεγάλος Γερμανός ομηριστής Σάντεβαλντ Βόλφγκανγκ γράφει: Από το ελληνικό παραδοσιακό τραγούδι ξεπρόβαλε η καθολική παγκόσμια ποίηση, που είναι την ίδια στιγμή τραγική ηρωική μοίρα, μνημειακή εικόνα της ιστορίας, βιοσοφία, ερμηνεία του κόσμου και θεώρηση του Θεού. Τα έπη του Ομήρου είναι ποίηση με την υψηλότερη έννοια. Μέσα τους συμπυκνώθηκε σε λόγο μία τεράστια πραγματικότητα…

…Με τα πονήματα αυτά μίλησε πρώτη φορά η Ευρώπη. Το Ελληνικό πνεύμα και ο πολιτισμός.
δεν μπορούμε να προχωρήσουμε άλλο...
Μεγάλες μορφές του πνεύματος και του πολιτισμού αποφάνθηκαν διά μέσου των αιώνων για το Ελληνικό Πνεύμα και τον Πολιτισμό.

Ο μεγαλύτερος φιλόσοφος των νεοτέρων χρόνων Εμμανουήλ Καντ (Γερμανός) γράφει: Εκτός από τις τυφλές δυνάμεις της φύσης, ό,τι κινείται στον κόσμον αυτόν έχει την προέλευσή του από την Ελλάδα.

Ο Βέρνερ Γιέγκερ, καθηγητής του Χάρβαρντ γράφει: Όλα ετέθηκαν από τους Έλληνες επί ολοκληρωτικά νέων βάσεων. Η ιστορία αυτού το οποίο μπορούμε να ονομάσουμε «Πολιτισμό», με την συνήθη σε μας έννοια, δεν αρχίζει πριν από τους Έλληνες. Η έννοια της φύσης, την οποία πρώτοι οι Έλληνες πολιτογράφησαν, έχει ασυζητητί απορρεύσει από την ιδιαίτερη πνευματική καταβολή τους.

έτσι...
Η ανακάλυψη του ανθρώπου από τους Έλληνες, δεν είναι η ανακάλυψη του υποκειμενικού εγώ, αλλά η συνειδητοποίηση των γενικών περί της ουσίας του ανθρώπου νόμων. Η πνευματική αρχή των Ελλήνων δεν είναι η ατομοκρατία, αλλά ο ανθρωπισμός. Ο άνθρωπος, η εικόνα του οποίου αποκαλύπτεται στα έργα των μεγάλων Ελλήνων, είναι ο πολιτικός άνθρωπος.
Η αμερικανίδα αρχαιολόγος Ενριέτα Μέριτζ γράφει: κανένας άλλος λαός στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν είχε αυτή την εκρηκτική περιέργεια, που αποτελούσε το κατ’ εξέχον χαρακτηριστικό των Ελλήνων. Ο,τιδήποτε παρατηρούσαν, το εξέταζαν με ικανότητα και σε κάθε λεπτομέρεια. Χαρακτηριστικά ζώων και φυτών, ανθρώπινη ψυχολογία, ανθρώπινες αισθήσεις, ασθένειες και μέσα θεραπείας, βοτανική και συγκριτική φυτών, σεισμολογία, μέταλλα και μεταλλουργία, υλικά βαφής και χρώματα, φυσική, μαθηματικά, εφαρμοσμένη μηχανική, μετεωρολογία, αστρονομία, ωκεανογραφία, ακουστική, μουσική θεωρία, θεωρία ουρανίων σφαιρών, κάθε ένα από αυτά έγινε αντικείμενο λεπτομερούς επιστημονικής παρατήρησης σε τέτοιο καταπληκτικό βαθμό, ώστε σήμερα μόλις αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε την έκταση του μεγέθους τους.

ή έτσι...
Ο Γερμανός φιλόσοφος Νίτσε στα έργα του «Η γέννηση της τραγωδίας» και «Η γέννηση της φιλοσοφίας» έγραψε πραγματικούς ύμνους για το αθάνατο ελληνικό πνεύμα.
Στη «Γέννηση της φιλοσοφίας» γράφει: Οι Έλληνες είναι εκείνοι που έφεραν μακρύτερα τον άνθρωπο και ουδέποτε υπήρξεν, έστω και κατά προσέγγισιν, σειρά φιλοσόφων εις τους οποίους η φιλοσοφική δύναμη να έχει αναπτυχθεί με τόση πληρότητα. Όλα τα φιλοσοφικά συστήματα είναι ξεπερασμένα. Οι Έλληνες ακτινοβολούν με μια λάμψη δυνατότερη παρά ποτέ. Ανακάλυψαν πράγματι τους κυριώτερους τύπους του φιλοσοφικού πνεύματος εις τους οποίους όλες οι μεταγενέστερες γενεές δεν πρόσθεσαν τίποτε το ουσιαστικό. Δεν γνώρισα κανέναν που να εμπνέει τόσον σεβασμό, όσο οι Έλληνες φιλόσοφοι…
* * *

Αισθανόμαστε πραγματικά υπερήφανοι από τα εγκώμια των ξένων μεγάλων μορφών του πνεύματος για τους προγόνους μας. Παράλληλα, όμως, αισθανόμαστε πολλή θλίψη για την κατάστασή μας σήμερα. Αφήνω τα οικονομικά. Αναφέρομαι κυρίως στα πνευματικά.

Και πώς να μη θλίβεται κανένας, όταν ακούει από Έλληνες πνευματικούς ανθρώπους, ότι η εθνική συνείδηση των Νεοελλήνων διαμορφώθηκε μόλις λίγα χρόνια μετά το 1821… Όσον αφορά στην εκπαίδευση, πώς να μη λυπάται κανείς, όταν αρκούμαστε στη μετάδοση γνώσεων που θα οδηγήσουν τα παιδιά σε μια εύκολη πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία για να πάρουν απλώς ένα πτυχίο και μετά να αναζητούν εργασία. Αφήνουμε τα παιδιά χωρίς διάπλαση ήθους, χωρίς πραγματική γνώση των κλασικών συγγραφέων.

Τα αρχαία ελληνικά απαξιώνονται συνεχώς. Από πολλά βιβλία απομακρύνθηκαν τα κείμενα των δοκίμων Νεοελλήνων λογοτεχνών και αντικαταστάθηκαν από εκ­τρωματικά κείμενα που προσβάλλουν την Εκκλησία, υπονομεύουν τον πατριωτισμό, προωθούν την μαγεία και την παραθρησκεία ή, στην καλύτερη περίπτωση, διδάσκουν γραμματική μέσω συνταγών μαγειρικής. Στη θέση του Παπαδιαμάντη, του Παλαμά και του Μυριβήλη υπάρχουν σήμερα συνταγές για μακαρόνια με κιμά!..

Ο διακεκριμένος φιλόλογος και συγγραφέας Σαράντος Καργάκος, όταν ρωτήθηκε, αν υπάρχει κρίση στην παιδεία απάντησε: Υπάρχει επιθανάτιος ρόγχος…
Ίσως, μοιάζει υπερβολικό, δεν απέχει, όμως, και πολύ από την αλήθεια…



ΠΗΓΗ
Αθανάσιος Δέμος

Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ MARIA MONTESSORI


Λόγια μιας γυναίκας για το παιδί, που ταξιδεύουν εδώ και έναν αιώνα μέχρι το σήμερα, πιο ζωντανά από ποτέ, μας θυμίζουν το λόγο για τον οποίο στεκόμαστε πλάι στο παιδί και υποδεικνύουν τον πραγματικό ρόλο του εκπαιδευτικού ή του θεραπευτή στη διαδικασία της μάθησης…Η Maria Montessori είναι η γυναίκα που δίδαξε στα παιδιά την αγάπη για τη μάθηση και στους μεγάλους την αγάπη για το κάθε παιδί.

Ο δεκάλογος της θεωρίας της Maria Montessori

  Μην αγγίζετε ένα παιδί παρά τη θέληση του.
  Μην μιλάτε με άσχημο τρόπο σε ένα παιδί και μην χρησιμοποιείτε άσχημα λόγια όταν αναφέρεστε σε αυτό κατά την απουσία του.
  Επικεντρωθείτε στο να ενισχύσετε και να βοηθήσετε να αναπτυχθούν τα θετικά στοιχεία και οι υπάρχουσες ικανότητες του παιδιού ώστε να μην αφήνουν χώρο για το ”κακό”.
  Βοηθήστε το να συμμετέχει ενεργά στην προετοιμασία του περιβάλλοντος μάθησης. Αφιερώστε σχολαστική και συνεχή φροντίδα σε αυτό. Βοηθήστε το παιδί να συνάψει εποικοδομητική σχέση με το περιβάλλον του. Δείξτε του το περιβάλλον μέσα στο οποίο κρύβονται τα μέσα που θα βοηθήσουν την ανάπτυξη του και υποδείξετε του την κατάλληλη χρήση τους.
  Να είστε πάντα έτοιμοι να ανταποκριθείτε στο κάλεσμα ενός παιδιού που έχει την ανάγκη σας και πάντα να ακούτε και να απαντάτε στο παιδί που σας απευθύνεται.
  Σεβαστείτε το παιδί που κάνει κάτι λάθος και μπορεί αργότερα να εντοπίσει μόνο του το λάθος και να διορθωθεί, αλλά να διακόψετε άμεσα και ρητά κάθε καταχρηστική χρήση του περιβάλλοντος και κάθε κίνηση που μπορεί να θέτει σε κίνδυνο το παιδί,το περιβάλλον του ή τους άλλους.
  Σεβαστείτε το παιδί τη στιγμή που ξεκουράζεται ή τη στιγμή που παρακολουθεί άλλους να εργάζονται ή όταν συλλογίζεται τι έχει κάνει ή τι θέλει να κάνει. Μην το κατευθύνετε ούτε να το αναγκάζετε σε άλλες μορφές δραστηριοτήτων.
  Βοηθήστε το παιδί που βρίσκεται σε αναζήτηση κάποιας δραστηριότητας και δεν μπορεί να βρει τι θέλει να κάνει.
  Να είστε ακούραστοι στο να επαναλαμβάνετε αυτό που θέλετε στο παιδί που αρνήθηκε λίγο νωρίτερα να σας ακούσει, να βοηθάτε το παιδί να αποκτήσει ό, τι δεν έχει ακόμη κατακτήσει και να ξεπεράσει τις όποιες δυσκολίες του. Κάνετε το δημιουργώντας το μαθησιακό περιβάλλον με φροντίδα, εξοπλισμένοι με αυτοσυγκράτηση και σιωπή, χρησιμοποιώντας ήπια λόγια και γεμάτη αγάπη παρουσία. Κάνετε αισθητή την παρουσία σας στο παιδί που βρίσκεται σε αναζήτηση και αποστασιοποιηθείτε από το παιδί που έχει βρει τις απαντήσεις του.
  Πάντα να συμπεριφέρεστε στο παιδί χρησιμοποιώντας τους καλύτερους τρόπους σας και να του προσφέρετε τον καλύτερο εαυτό σας .
Η Maria Montessori γεννήθηκε στο Chiaravalle της Ιταλίας στις 31 Αυγούστου1870. Έφυγε από τη ζωή το 1952 στο Noordwijk της Ολλανδίας. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης και έγινε η πρώτη γυναίκα γιατρός στην Ιταλία! Κατά τη διάρκεια της πρακτικής της στην Ιατρική, οι κλινικές παρατηρήσεις της την οδήγησαν στο να αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά μαθαίνουν.
Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά κατασκευάζουν αυτά που θα μάθουν από ότι υπάρχει στο περιβάλλον τους. Το 1902 ξεκίνησε τις σπουδές της στην παιδαγωγική, την πειραματική ψυχολογία και την ανθρωπολογία.Έδωσε διαλέξεις για εκπαιδευτικές μεθόδους που αφορούν σε παιδιά που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες. Το 1907 εγκαινιάστηκε το “Casa de Bambini”. Ήταν το πρώτο σπίτι στη συνοικία San Lorenzo της Ρώμης και έγινε η πηγή της μεθόδου Montessori για τους εκπαιδευτικούς.
Το 1911 φεύγει από τον κλάδο της Ιατρικής και ασχολείται με το εκπαιδευτικό έργο. Το 1913 ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ και η σύζυγός του Mαμπέλ εγκαινίασαν τoν Μορφωτικό Σύλλογο Μontessori ( Montessori Educational Association ) στην Ουάσινγκτον. Εισέρχεται στον κόσμο της Παιδαγωγικής μια νέα μέθοδος, στην οποία τα υλικά είναι κύρια πηγή μάθησης κατά την προσχολική περίοδο.
Η μέθοδος αυτή βασίζεται στην προώθηση της πρωτοβουλίας και την ανταπόκριση του παιδιού με τη χρήση ενός ειδικά σχεδιασμένο εκπαιδευτικό υλικό. Το παιδί πρέπει να μαθαίνει σύμφωνα με το δικό του ρυθμό και έτσι να ανακαλύπτει τη γνώση.



Πηγή
www.montessori-ami.org/

12 ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Απόψεις για τη δημιουργική σκέψη που, συνήθως, δε διδάσκεται.


1. Είσαι δημιουργικός. Ο καλλιτέχνης δεν είναι κάποιο ειδικό άτομο. Ο κάθε ένας από εμάς είναι ένα ξεχωριστό είδος καλλιτέχνη. Ο καθένας μας γεννήθηκε για να σκέπτεται δημιουργικά και αυθόρμητα. Η μόνη διαφορά μεταξύ ενός δημιουργικού ανθρώπου και ενός μη δημιουργικού είναι μια μικρή δοξασία: Οι δημιουργικοί πιστεύουν ότι όντως είναι δημιουργικοί. Αντίθετα, αυτοί που νομίζουν ότι δεν είναι δημιουργικοί, τελικά, δεν είναι δημιουργικοί. Από τη στιγμή που θα πιστέψεις στον εαυτό σου αρχίζεις να αναζητάς τις δεξιότητες που χρειάζεσαι ώστε να εκφράσεις την ταυτότητά σου και τα πιστεύω σου. Να γιατί αυτοί που πιστεύουν ότι είναι δημιουργικοί, τελικά γίνονται δημιουργικοί. Αν όμως πιστεύεις ότι δεν είσαι δημιουργικός δεν υπάρχει λόγος να διδαχθείς και να μάθεις πώς θα γίνεις δημιουργικός, απλά γιατί δεν πρόκειται να γίνεις. Στην πραγματικότητα, πιστεύοντας ότι δεν είσαι δημιουργικός απαλλάσσεις τον εαυτό σου από την προσπάθεια ή τη δοκιμασία για κάτι καινούριο. Όταν κάποιος σου λέει ότι δεν είναι δημιουργικός, τότε μιλάς με κάποιον που δεν έχει ενδιαφέρον και ούτε θα κάνει κάποια προσπάθεια να γίνει.

2. Η δημιουργική σκέψη είναι (ήδη) έργο. Πρέπει να διακατέχεσαι από πάθος και αποφασιστικότητα για να βρεις τον τρόπο της πραγματοποίησης νέων και διαφορετικών ιδεών. Μετά πρέπει να έχεις υπομονή και εγκαρτέρηση απέναντι σε κάθε εναντιότητα. Όλες οι δημιουργικές μεγαλοφυΐες εργάζονται σκληρά και με πάθος για να πραγματοποιήσουν απίστευτο αριθμό ιδεών, οι περισσότερες από τις οποίες είναι κακές. Πράγματι, περισσότερα κακά ποιήματα γράφτηκαν από μεγάλους ποιητές, παρά από μικρούς. Ο Tomas Edison υλοποίησε 3,000 διαφορετικές ιδέες για συσκευές φωτισμού προτού τις αξιολογήσει για την πρακτικότητα και την ωφελιμότητά τους. Ο Wolfgang Amadeus Mozart συνέθεσε περισσότερα από 600 μουσικά έργα, μεταξύ των οποίων 41 συμφωνίες, και κάπου 40 όπερες και (θρησκευτικές) λειτουργίες, κατά τη διάρκεια της σύντομης ζωής του. Ο Rembrandt παρήγαγε γύρο στους 650 πίνακες και 2,000 άλλα σχέδια και ο Picasso εκπόνησε περισσότερες από 20,000 δημιουργίες. Ο Shakespeare έγραψε 154 σονέτα. Μερικά ήταν αριστουργήματα, μερικά δεν ήταν καλύτερα από αυτά που οι σύγχρονοί του θα μπορούσαν να γράψουν, και μερικά ήταν απλώς κακά.

3. Πρέπει να κάνεις τις κινήσεις που θα σε κάνουν δημιουργό. Όταν παράγεις ιδέες ενεργοποιείς αδρανείς μέχρι την ώρα εκείνη νευρικές συνάψεις που γυρίζουν τον εγκέφαλό σου από το off στο on. Όταν συλλαμβάνεις ιδέες αναγκάζεις τον εγκέφαλό σου ώστε να αυξήσει την επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων του. Όσο πιο πολύ προσπαθείς να συλλάβεις καινούριες ιδέες τόσο πιο δραστήριος γίνεται ο εγκέφαλός σου και τόσο πιο δραστήριος γίνεσαι κι εσύ. Αν θέλεις να γίνεις καλλιτέχνης και το μόνο που κάνεις είναι να ζωγραφίζεις έναν πίνακα κάθε μέρα, τελικά θα γίνεις καλλιτέχνης. Πιθανόν να μην γίνεις ένας Vincent Van Gogh, αλλά θα γίνεις σπουδαιότερος καλλιτέχνης από κάποιον που δεν προσπάθησε ποτέ.

4. Ο εγκέφαλός σου δεν είναι computer. Ο εγκέφαλός σου είναι ένα δυναμικό σύστημα το οποίο συνεχώς εξελίσσει τα πρωτόκολλα λειτουργίας του αντί να υπολογίζει, στατικά, όπως κάνει ο κομπιούτερ. Ο εγκέφαλός σου εξελίσσεται και ανατροφοδοτείται με την ενέργεια που παράγεται από τις εμπειρίες του, πραγματικές ή φανταστικές. Μπορείτε λοιπόν να αποκομίσετε εμπειρία, απλά δημιουργήστε την με την φαντασία σας. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν μπορεί να διακρίνει τη διαφορά μεταξύ μιας πραγματικής εμπειρίας και μιας εμπειρίας που φαντασιώθηκε ζωηρά και με λεπτομέρειες. Αυτή η ανακάλυψη είναι που κατέστησε ικανό τον Albert Einstein να επινοήσει, μέσα από πειράματα με σενάρια καθαρής φαντασίας, τις επαναστατικές θεωρίες σχετικά με το σύμπαν και το χρόνο. Κάποια ημέρα, για παράδειγμα, φαντασιώθηκε ότι είναι ερωτευμένος. Δύο εβδομάδες μετά φαντασιώθηκε μία συνάντηση με τη γυναίκα που ερωτεύτηκε. Αυτό τον οδήγησε στη σύλληψη της θεωρίας της αναιτιότητας, (ότι δηλ. δεν υπάρχει προφανής αιτία για κάθε τι που συμβαίνει). Η ίδια διαδικασία της επεξεργασίας των εμπειριών επέτρεψε στον Walt Disney να δώσει ζωή στις φαντασιώσεις του.


5. Δεν υπάρχει καμία σωστή απάντηση. Η πραγματικότητα είναι διφορούμενη. Ο Αριστοτέλης είπε ότι η πραγματικότητα είναι είτε Α, είτε Β. Δεν μπορεί να είναι και τα δύο. Ο ουρανός είτε είναι μπλε, είτε δεν είναι. Αυτός όμως ο τρόπος σκέψης, μαύρο-άσπρο, δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα αφού ο ουρανός έχει ένα δισεκατομμύριο διαφορετικές αποχρώσεις του μπλε. Οι φυσικοί ανακάλυψαν ότι το φως μπορεί να είναι είτε σωματίδιο, είτε κύμα ανάλογα με τον παρατηρητή. Το μόνο βέβαιο στη ζωή είναι η αβεβαιότητά της. Όταν προσπαθείτε να βρείτε ιδέες, καλό είναι να μην τις κρίνετε όταν αυτές έρχονται. Τίποτα δεν σκοτώνει την δημιουργικότητα πιο γρήγορα από την αυτοκριτική των ιδεών τη στιγμή της δημιουργίας τους. Σκεφτείτε ότι όλες τις ιδέες σας είναι πραγματοποιήσιμες και φτιάξτε όσες περισσότερες μπορείτε προτού να αποφασίσετε ποια θα διαλέξετε. Ο κόσμος δεν είναι ούτε λευκό ούτε μαύρο. Είναι γκρι.

6. Ποτέ μην αρκείσαι στην την πρώτη σου καλή ιδέα. Να προσπαθείς συνεχώς να βρεις μία καλύτερη. Ύστερα συνέχισε μέχρις ότου βρεις μία ακόμη πιο καλή. Το 1862, ο Phillip Reis παρουσίασε την εφεύρεσή του η οποία μπορούσε να διαβιβάσει μουσική δια μέσου σύρματος. Και ήθελε λίγες μέρες μόνο για να την βελτιώσει σε τηλέφωνο, που θα μπορούσε να διαβιβάσει ομιλία. Στη Γερμανία, οι ειδικοί στην επικοινωνία προσπάθησαν να τον αποτρέψουν να κάνει τις απαραίτητες βελτιώσεις, ισχυριζόμενοι ότι ο τηλέγραφος είναι ήδη πολύ καλός (και επομένως δεν χρειαζόμαστε τηλέφωνα). Έτσι κανένας δεν θα αγοράσει ούτε θα χρησιμοποιήσει ποτέ τηλέφωνο. Δέκα χρόνια μετά, ο Alexander Graham Bell κατοχύρωσε την ευρεσιτεχνία του τηλεφώνου. Ο Spenser Silver τελειοποίησε μια νέα κόλλα για την εταιρία 3Μ η οποία κολλά χαρτιά που όμως μπορούν εύκολα να αποκολληθούν. Αρχικά πωλήθηκε σαν κόλλα χαρτιού αλλά δεν είχε εμπορική επιτυχία. Ο Silver όμως δεν πτοήθηκε. Κάποια μέρα ο Arthur Fry, υπάλληλος επίσης της 3M, έψελνε με την εκκλησιαστική χορωδία όταν ο σελιδοδείκτης του έπεσε από το υμνολόγιο. Ο Fry επικάλυψε τον σελιδοδείκτη με την κόλλα του Silver και ανακάλυψε ότι ο σελιδοδείκτης παρέμενε στη θέση του αλλά και απομακρυνόταν εύκολα χωρίς να καταστρέφει τη σελίδα. Έτσι γεννήθηκαν τα αυτοκόλλητα χαρτάκια που γράφουμε τις σημειώσεις μας. Ο Thomas Edison, στη δουλειά του, αδιάλειπτα προσπαθούσε να γεφυρώσει μία ιδέα του με μία άλλη. Έτσι γεφύρωσε την μεταφορά του ήχου με την καταγραφή του ήχου. Γεφύρωσε δηλαδή το τηλέφωνο με τον φωνογράφο και τις κινούμενες εικόνες, επινοώντας τον κινηματογράφο.

7. Να το περιμένεις ότι οι ειδικοί είναι αρνητικοί. Όσο πιο ειδικός και σπεσιαλίστας γίνεται κάποιος τόσο ο νους του στενεύει και τόσο παγιώνεται η πεποίθησή του ότι είναι ο απόλυτος. Συνεπώς, όταν έρχονται αντιμέτωποι με διαφορετικές ιδέες, θα πρέπει να τις ασπάζονται. Συμπίπτει αυτό με ότι οι ίδιοι νομίζουν σωστό; Εάν δεν συμπίπτει, οι ειδικοί θα ξοδέψουν όλο τους το χρόνο για να αποδείξουν και να εξηγήσουν ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει αλλά και αν γίνει δεν θα λειτουργήσει. Δεν θα ψάξουν για τρόπους που θα το κάνουν να δουλέψει διότι αν τελικά δουλέψει θα αποκαλύψει ότι αυτό που οι ίδιοι θεωρούσαν ως απόλυτο τελικά δεν είναι απόλυτο. Για τον ίδιο λόγο όταν ο Fred Smith δημιούργησε την Federal Express (σημ. ταχυμεταφορές), κάδε ειδήμων στις κατ΄ οίκον παραδώσεις προφήτεψε ότι είναι μια καταδικασμένη επιχείρηση. Διότι τελικά, λένε, αν αυτός ο τρόπος παράδοσης είναι βιώσιμος, η κρατική ταχυδρομική υπηρεσία θα το είχε κάνει από καιρό.

8. Εμπιστέψου το ένστικτό σου. Μην αφήνεις τον εαυτό σου να χάσει το κουράγιο του. Ο Albert Einstein είχε αποβληθεί από το σχολείο του διότι η συμπεριφορά του είχε αρνητική επίδραση στους συμμαθητές του. Αργότερα, απέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις για το πανεπιστήμιο και έπρεπε, για ένα χρόνο, να παρακολουθήσει φροντιστήριο ώστε να γίνει τελικά αποδεκτός και ήταν ο μόνος στην τάξη του που δεν πήρε βοηθητική, σε καθηγητή θέση, διότι κανένας καθηγητής δεν τον ήθελε. Ένας μάλιστα καθηγητής είπε ότι ο Einstein είναι το «πιο τεμπέλικο σκυλί» που είχε ποτέ το πανεπιστήμιο. Του Beethoven οι γονείς είχαν πει ότι ήταν υπερβολικά χαζός για να γίνει συνθέτης μουσικής. Οι συνάδελφοι του Charles Darwin (Δαρβίνος) τον αποκαλούσαν τρελό. Όταν τελειοποιούσε τη θεωρία της Εξέλιξης των Ειδών, έλεγαν ότι αυτά που κάνει δεν είναι παρά πειράματα ενός τρελού. Ο Walt Disney απολύθηκε από την πρώτη του δουλειά, σε μια εφημερίδα, με τη δικαιολογία ότι «στερείται φαντασίας». Ο Thomas Edison, που έλαβε μόνο δύο έτη τυπικής εκπαίδευσης, ήταν τελείως κωφός από το ένα του αυτί και βαρήκοος από το άλλο. Απολύθηκε από την πρώτη του δουλειά ως παιδί που μοιράζει εφημερίδες. Αργότερα απολύθηκε από τη δουλειά του ως τηλεγραφητής, παρόλα αυτά έγινε ο μεγαλύτερος εφευρέτης στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.

9. Δεν υπάρχει κάτι όμοιο με την αποτυχία. Όποτε προσπαθείς να κάνεις κάτι και δεν πετυχαίνει δεν αποτυγχάνεις, διότι έχεις ήδη εντοπίσει αυτό που δεν δουλεύει. Να διερωτάσαι πάντα: τι έχω διδαχτεί από κάτι που δεν λειτουργεί; Μπορεί αυτό να εξηγήσει κάτι που ακόμα δεν άρχισα να εξηγώ; Και τι ήδη ανακάλυψα πριν ακόμα αρχίσω να ανακαλύπτω; Κάθε φορά που κάποιος σου λέει ότι «δεν έκανε ποτέ λάθος» να ξέρεις ότι μιλάς με κάποιον που δεν προσπάθησε ποτέ για κάτι καινούριο.

10. Δεν βλέπεις τα πράγματα όπως είναι. Τα βλέπεις όπως εσύ είσαι. Διερμήνευσε τις εμπειρίες σου. Όλες οι εμπειρίες είναι ουδέτερες. Δεν έχουν νόημα. Εσύ τις δίνεις νόημα ανάλογα με τον τρόπο που τις διερμηνεύεις. Αν είσαι παπάς, βλέπεις την μαρτυρία του Θεού παντού. Αν είσαι άθεος βλέπεις τη απουσία του Θεού από παντού. Η ΙΒΜ κάποτε παρατήρησε ότι κανείς στον κόσμο δεν θα έχει προσωπικό υπολογιστή. Η ΙΒΜ επεξήγησε ότι δεν θα υπάρχει αγοραστικό ενδιαφέρον. Οι Bill Gates και Steve Jobs που εγκατέλειψαν τις σπουδές τους, διείδαν την απουσία των ηλεκτρονικών υπολογιστών σαν μία τεράστια ευκαιρία. Κάποτε ο Thomas Edison προσεγγίστηκε από έναν βοηθό του τη στιγμή που ήταν απασχολημένος με το νήμα ενός λαμπτήρα. Ο βοηθός τον ρώτησε γιατί δεν τα παρατά, αφού στο κάτω κάτω, όπως του είπε «έχεις αποτύχει 5,000 φορές». Ο Edison τον κοίταξε στα μάτια και τον απάντησε ότι δεν καταλαβαίνω τι εννοείς με τη λέξη αποτυχία διότι «εγώ επινόησα 5,000 πράγματα που δεν λειτουργούν». Δομούμε την πραγματικότητά μας με το πώς επιλέγουμε να ερμηνεύσουμε τις εμπειρίες μας.

11. Να προσεγγίζεις το πρόβλημα με τους δικούς του όρους. Μην εμπιστεύεσαι την πρώτη σου προσέγγιση σε ένα πρόβλημα, αν είναι διαποτισμένη με τον συνήθη τρόπο που σκέπτεσαι. Πάντα να βλέπεις το πρόβλημά με πολλαπλές προοπτικές. Να θυμάσαι πάντα ότι το ζητούμενο είναι η εύρεση μιας προοπτικής που άλλος δεν βρήκε. Ψάξε για εναλλακτικές λύσεις. Γράψε την ουσία του προβλήματος με διάφορους τρόπους και με διαφορετικές λέξεις. Παίξε έναν άλλο ρόλο, για παράδειγμα, πως θα το έβλεπε κάποιος άλλος, πως θα το έβλεπε ο Jay Leno, ο Pablo Picasso ή ο George Patton. Ζωγράφισε μία εικόνα του προβλήματος, κάνε ένα μοντέλο, ένα καλούπι. Κάνε έναν περίπατο και ψάξε για πράγματα που, μεταφορικά, υποδύονται το πρόβλημα και ρίξε γέφυρες ανάμεσα στα πράγματα αυτά και το πρόβλημα. Ζήτησε από φίλους και ξένους να σου πουν πώς αυτοί βλέπουν το πρόβλημα. Ρώτησε ένα παιδί. Πως θα μπορούσε ένα δεκάχρονο να το λύσει; Ρώτησε έναν γέροντα. Φαντάσου ότι εσύ είσαι το πρόβλημα. Όταν αλλάξεις τον τρόπο που βλέπεις τα πράγματα, τα πράγματα που βλέπεις αλλάζουν.

12. Μάθε να σκέπτεσαι αντισυμβατικά. Οι δημιουργικές ιδιοφυίες δεν σκέφτονται αναλυτικά και λογικά. Οι συμβατικοί, λογικοί, αναλυτικοί σκεπτικιστές αποκλείουν όλες τις πληροφορίες που δεν έχουν σχέση με το πρόβλημα. Επιδιώκουν μεθόδους που περιορίζουν τις δυνατότητες. Οι δημιουργικές ιδιοφυίες είναι σκεπτικιστές χωρίς περιορισμούς, πράγμα που σημαίνει ότι ψάχνουν για μεθόδους που περιλαμβάνουν τα πάντα ακόμη και πράγματα που μοιάζουν αντικρουόμενα και τελείως άσχετα. Η δημιουργία σχέσεων και δεσμών μεταξύ άσχετων και ανόμοιων θεμάτων είναι μια απόδειξη του πως τα μυαλά μπορούν και γεννούν ποικίλα πρότυπα σκέψης. Στη συνέχεια, τα νέα πρότυπα οδηγούν σε νέους δεσμούς, ικανούς με διαφορετική μέθοδο εστίασης στην πληροφορία και διαφορετικές δυνατότητες να διακρίνουν επάνω σε τι ακριβώς εστίασαν. Να πως δημιουργούνται πρωτότυπες και αληθινά μυθιστορηματικές ιδέες. Ο Albert Einstein κάποτε έκανε την περίφημη παρατήρηση: Η φαντασία είναι πιο σπουδαία από τη γνώση. Και ενώ η γνώση περιορίζεται σε όλα όσα γνωρίζουμε και κατανοούμε, η φαντασία αγκαλιάζει ολόκληρο τον κόσμο και όλα που κάποτε θα γνωρίσουμε και θα κατανοήσουμε.

_____________

Μετάφραση: Άννα Παππά από creativethinking.net/ (Twelve Things You Were Not Taught in School About Creative Thinking)

Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου 2014

ΠΡΩΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ: ΙΠΠΙΑΣ ΕΛΛΑΣΩΝ 369 d-e

Ὦ Ἱππία, ἐγώ τοι οὐκ ἀμφισβητῶ μή οὐχί σέ εἶναι σοφώτερον ἢ ἐμέ¨ ἀλλ' ἀεί εἲωθα, ἐπειδάν τις λέγη τι, προσέχειν τόν νοῦν, ἂλλως τε καί ἐπειδάν μοι δοκῇ σοφός εἶναι ὁ λέγων, και ἐπιθυμῶν μαθεῖν ὃ,τι λέγει διαπυνθάνομαι καί ἐπανασκοπῶ καί συμβιβάζω τά λεγόμενα, ἳνα μάθω¨ ἐάν δέ φαῦλος δοκῇ μοι εἶναι ὁ λέγων, οὔτε ἐπανερωτῶ οὔτε μοι μέλοι ὧν λέγει. Καί γνώσει τούτω οὓς ἄν ἐγώ ἠγῶμαι σοφούς εἶναι¨ εὑρήσεις γάρ με λιπαρῆ ὂντα περί τά λεγόμενα ὑπό τούτου καί πυνθανόμενον παρ΄αὐτοῦ, ἳνα μαθών τι ὠφεληθῶ.
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
συμβιβάζω=συγκρίνω
λιπαρης=επίμονος
πυνθάνομαι=πληροφορούμαι
μανθάνω=εννοώ
------------------------------------------------------

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ


1. Να μεταφραστεί το κείμενο
Μονάδες 20 
2. Να γίνει λεπτομερής σύνταξη των παρακάτω προτάσεων:
Ὦ Ἱππία, ἐγώ τοι οὐκ ἀμφισβητῶ μή οὐχί σέ εἶναι σοφώτερον ἢ ἐμέ¨ 
 Καί γνώσει τούτω οὓς ἄν ἐγώ ἠγῶμαι σοφούς εἶναι¨
 Μονάδες 5 
3. λιπαρη: Να σχηματιστούν τα παραθετικά του και να κλιθεί στον ενικό και πληθυντικό αριθμό
 Μονάδες 5
4. Να αναγνωριστεί ο υποθετικός λόγος( υπόθεση, απόδοση, είδος)
  ἐάν δέ φαῦλος δοκῇ μοι εἶναι ὁ λέγων
Μονάδες 5 
5. γνώσει, ευρήσεις, πυνθανόμενον, μαθών: Nα γίνει χρονική αντικατάσταση
Μονάδες 5







ΛΙΑΚΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ, φιλόλογος

Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου 2014

ΠΩΣ ΓΡΑΦΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ 19!




Photo: Aggeliki Koronaiou / Fosphotos.com
  • Photo: Aggeliki Koronaiou / Fosphotos.com
Πολλές φορές η κουβέντα για τη βαθμολόγηση των γραπτών της Έκθεσης φτάνει σε αδιέξοδο. Άλλοι πιστεύουν ότι το μάθημα στη σημερινή του μορφή, πρέπει να καταργηθεί και άλλοι ότι η σωστή «διδασκαλία» του (τυποποίηση ουσιαστικά) μπορεί να ξεπεράσει την υποκειμενικότητα των βαθμολογητών και να ανταμείψει τον μαθητή. Το μεγαλύτερο πρόβλημα βέβαια, το έχουμε όσοι φιλόλογοι γράφουμε εκτός από το να διορθώνουμε μόνο κείμενα άλλων. Γιατί εδώ τίθεται κι ένα άλλο ζήτημα, που έχει να κάνει με το οξύμωρο σχήμα: Η συντριπτική πλειοψηφία των φιλολόγων αξιολογούν γραπτό κείμενο, σε μορφή άρθρου, ομιλίας ή δοκιμίου, αλλά οι ίδιοι δεν γράφουν ποτέ!

Αν λοιπόν, ως δάσκαλος, κατευθύνεις τον μαθητή σου, σύμφωνα με τη μορφή των κειμένων που το πραγματικό αναγνωστικό κοινό αποδέχεται, κινδυνεύει υποθετικά, να αποτύχει. Αυτόματα, μπορεί να πέσει θύμα κάποιου ανθρώπου που συνήθισε να βάζει κόκκινα σημαδάκια και να κάνει παρατηρήσεις σε κάτι που δεν του φαίνεται και τόσο γλωσσικά «ορθό». Από την άλλη, πώς μπορείς εσύ, που διαθέτεις εμπειρία και πρακτική ανταπόκριση σε χιλιάδες αναγνώστες, να ξεπεράσεις τον αληθινό εαυτό σου και να πειστείς ότι ο μαθητής δεν έχει άλλη επιλογή από το να σιγουρέψει τον μέτριο βαθμό του με την τυποποίηση; Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα δηλαδή!

Κάθε χρόνο, όμως, αποδεικνύεται ότι η απόκλιση από τη νόρμα αξίζει το ρίσκο και τη γενναιότητα. Η μαθήτριά μου Κωνσταντίνα Κολοβού, του 4ου Λυκείου Π. Φαλήρου έγραψε Έκθεση 18,8! Και για τη σιγουριά της αντικειμενικής κρίσης, ο ένας βαθμολογητής της έβαλε 18,6 και ο άλλος 19. Δουλέψαμε μαζί δύο χρόνια και ποτέ δεν χρειάστηκε να ακολουθήσουμε καμία φόρμα ή να μπούμε σε διαδικασία τεχνικής αποστήθισης, όπως πολλές φορές συνηθίζεται σε διάφορες μεθόδους δημιουργικής γραφής.

Το αποτέλεσμα ήρθε αβίαστα και είναι όλο δικό της. Έτσι κι αλλιώς, είναι άτομο ανεξάρτητο και αδιαφορεί για νόρμες και «καθοδηγήσεις». Το μόνο λοιπόν που διδάχθηκε από μένα ήταν να γράφει ελεύθερα εστιάζοντας όμως πάντα, σε ένα focus και χωρίς να επαναλαμβάνει τα ίδια νοήματα. Εν τω μεταξύ οι ιδέες που αλλάξαμε σε όλες μας τις συναντήσεις, ήταν κέρδος όχι μόνο για εκείνη αλλά και για μένα.

Με λίγα λόγια, όταν κανείς βλέπει βαθμούς στην Έκθεση πάνω από 18, να ξέρει ότι τους έγραψαν παιδιά με διαφορετική, αντικομφορμιστική αντίληψη για τα πράγματα και τον κόσμο. Οι υπόλοιποι, με όποιον «μεσσία» δάσκαλο και να καθίσουν, πάνω από 16 δεν πρόκειται να γράψουν με τίποτα. Γιατί δεν υπάρχει βαθμολογητής που δεν θα υποκύψει στο μεγαλείο της γλωσσικής ταυτότητας που θα αναδειχθεί από ένα γραπτό. Κι αν πάλι πέσεις σε κομπλεξικό ή συντηρητικό ή ακαλλιέργητο, τουλάχιστον δεν υπέκυψες στην άρνηση του εαυτού σου. Γιατί, έτσι κι αλλιώς, αν είσαι άτυχος, ό,τι κι αν κάνεις πάλι αδικημένος θα βγεις.

Δεν είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι η εποχή μας είναι αντιπνευματική. Αντίθετα, βρίσκω ότι υπάρχουν άπειρες διέξοδοι για επικοινωνία, κατάθεση ιδεών και ανατροπή αντιλήψεων. Απλά οι νόρμες του σχολείου υποδεικνύουν μια κλασική μορφή συντηρητισμού και χρησιμοθηρίας. Τα κείμενα και η γλώσσα είναι δείγματα διαφορετικότητας για δασκάλους και μαθητές. Έχω την εντύπωση ότι όσοι από μας έχουμε αυτό το σπουδαίο προνόμιο να μαθαίνουμε «λόγο» στους νέους, θα πρέπει να επιμείνουμε στην ελεύθερη σκέψη και στη δημιουργική ανάπτυξη των «αποκλίσεων». Θα είναι κέρδος για τη νεότητα όλων μας, και των δασκάλων και των μαθητών.




ΠΗΓΗ:
Ανδρέας Ζαμπούκας