Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ''Οι Χαλασοχώρηδες'', Του Παντελή Λιάκα

«Κυάμων απέχεσθαι»

 

Η φράση «κυάμων απέχεσθαι» αποδίδεται στον Πυθαγόρα και σημαίνει κατά λέξη «να απέχετε από τα κουκιά», δηλαδή από τις εκλογές. Αναφέρεται από τον Παπαδιαμάντη στο διήγημα Οι χαλασοχώρηδες, απ' όπου αφορμάται το παρόν κείμενο. 

Ά! Αι εκλογαί, αυτή είναι η μόνη επί εβδομήκοντα ασχολία, αφ' ότου ηλευθερώθημεν, αφ' ότου δηλαδή μετηλλάξαμεν τυράννους, τους οποίους διά των εκλογών φανταζόμεθα, ότι αντικαθιστώμεν τάχα συχνότερον, όπως μη αποδειχθή ψευδές το δημώδες λόγιον. «Άλλαξε ο Μανολιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς». Ως να εχρειάζετο τίποτα άλλο, ειμή εις ευσεβής βασιλεύς, Χριστός Κυρίου, ο μόνος αρμόδιος να εκλέγη τους συμβούλους και τους στρατηγούς του, και εν μόνω τω «εν τούτω νίκα» ισχυρός και αήττητος. (Άη μου Γιώργη) 

Υπόθεση

Γράφτηκε το 1892, μια χρονιά που στην πολιτική σκηνή, αφού κέρδισε τις εκλογές, είχε κυριαρχήσει ο Χαρίλαος Τρικούπης, ενώ ένα χρόνο αργότερα η χώρα κήρυξε πτώχευση (1893)

Το διήγημα Οι Χαλασοχώρηδες του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη -όπως υποδηλώνει και ο τίτλος του- πραγματεύεται ένα διαχρονικό και επίκαιρο περιστατικό του κοινωνικού βίου, το φλέγον ζήτημα της πολιτικής. Γράφτηκε το 1892, μια χρονιά που στην πολιτική σκηνή, αφού κέρδισε τις εκλογές, είχε κυριαρχήσει ο Χαρίλαος Τρικούπης, ενώ ένα χρόνο αργότερα η χώρα κήρυξε πτώχευση (1893). Η υπόθεση διαδραματίζεται στη Σκιάθο την τελευταία βδομάδα των βουλευτικών εκλογών. Οι δυο πολιτικοί άντρες, ο Μανώλης ο Πολύχρονος από την μια και ο Λάμπρος ο Βατούλας από την άλλη, διατείνονται σε όλη την ιστορία ότι είναι αντίπαλοι. Το αποτέλεσμα είναι άφθονο γέλιο καθώς και οι δυο αποδεικνύονται χαλαστές της τοπικής κοινότητας που έπρεπε να αναμορφώσουν. Πρόκειται για καθαρή σάτιρα του πολιτικού συστήματος που φαντάζει αναλλοίωτο εδώ και αιώνες. Το παιχνίδι είναι από την αρχή στημένο και μέσω αυτού προσπαθούν να αποσπάσουν τις πολυπόθητες ψήφους οι δυο πολιτικοί άντρες προκαλώντας τον εκφυλισμό, την αναστάτωση, την διχόνοια και τις διαμάχες μεταξύ των κατοίκων. Ψηφοφόροι και ψηφοθήρες έχουν ένα ενιαίο κίνητρο που τους ενώνει: το συμφέρον.

  

Ποικιλία χαρακτήρων

 

Οι χαρακτήρες που παρουσιάζονται είναι από απλούς μεροκαματιάρηδες αγρότες και ναυτικούς, περιθωριακούς τοκογλύφους και μεσάζοντες αλλά και υψηλά ιστάμενους βουλευτές και κομματάρχες. Όλοι οι χαρακτήρες προσπαθούν να πραγματοποιήσουν τις σκέψεις τους που προβάλουν από τον μικρόκοσμό τους, με γνώμονα πάντα το μικροσυμφέρον που τους υπαγορεύει η δική τους προσωπική αλήθεια. Αγωνίζονται να αποσπάσουν όσο το δυνατόν περισσότερα συμφέροντα με όλα τα μέσα που διαθέτουν. Οι πολιτικοί γυρίζουν τα σπίτια για να πείσουν τον απλό κόσμο να τους ψηφίσει, τάζοντάς τους λαγούς με πετραχήλια (έστω και αν όλα αυτά μετά ξεχνούν να τα υλοποιήσουν), ενώ ο φτωχός απλός κόσμος προσπαθεί να αντισταθεί και να πουλήσει τη ψήφο του όσο γίνεται πιο ακριβά. Πολλοί από τον απλό κόσμο αντιστέκονται σθεναρά, αλλά τελικά υποκύπτουν στα δελεάσματα των πολιτικών που τους υποσχέθηκαν εκπλήρωση των αιτημάτων τους.

Όλοι είναι μαριονέτες του πολιτικού συστήματος στο οποίο καλούνται να παίξουν συγκεκριμένα με ανταγωνιστικούς όρους προκειμένου να επιζήσουν. Ο Παπαδιαμάντης δεν κρίνει τους παίκτες αλλά την δομή, τα χαρακτηριστικά και την κατασκευή του ίδιου του παιχνιδιού. Ένα βρόμικο παιχνίδι που δεν έχει καλούς και κακούς, αλλά υποκριτές που καλούνται να παίξουν τον ρόλο τους όσο μπορούν καλύτερα.

Οι κομματάρχες

Εδώ όλα στηρίζονται στην κολακεία η οποία δίνει την ψευδαίσθηση στον κόσμο ότι βρίσκεται στην εξουσία, αλλά στην ουσία βρισκόταν κάτω από την εξουσία.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι άνθρωποι του θορύβου οι οποίοι δεν διστάζουν να δημιουργήσουν φασαρία γύρω από το όνομά τους προκειμένου να διαφημιστούν. Οι πολιτικοί αυτοί πλουτίζουν από την υπερβολική τους φλυαρία και δεν σταματούν ακόμα και όταν επιτύχουν το σχέδιό τους. Με τον φόβο μην τους αποκαλύψουν χρησιμοποιούν ξύλινη γλώσσα προκειμένου να επηρεάσουν την κοινή γνώμη. Αυτοί οι κομματάρχες, οι οποίοι είναι προέκταση του αγά και του κοτσαμπάση της τουρκοκρατίας, είναι κατακριτέοι από τον ίδιο τον Παπαδιαμάντη. Εδώ όλα στηρίζονται στην κολακεία η οποία δίνει την ψευδαίσθηση στον κόσμο ότι βρίσκεται στην εξουσία, αλλά στην ουσία βρισκόταν κάτω από την εξουσία
''Το κόμμα μας είναι και κόμμα σας'', λέει ο Κωνσταντίνος Καλόβολος στον κομματάρχη Λάμπρο Βατούλα ''όν ο Τσιτσάνης ωνόμαζεν Φαταούλαν''.

Χαρακτηριστική είναι η φράση του μπάρμπα-Διοματάρη, ο οποίος επειδή είχε αδικηθεί παλιότερα, αντιστέκεται σθεναρά στις κολακείες των πολιτικών να πάρει χρήματα προκειμένου να τους ψηφίσει

''Τέτοιοι είναι όλοι τους! Ύστερα, δώσε τους ψήφο. Δεν πάω ούτε να ψηφοφορήσω, να μου λένε πως μ' αγόρασαν''

(...)

''Εγώ να πάρω παράδες; είπε βλοσυρός ο γέρων πορθμεύς. εμένα μου έταξαν να βγάλουν τη σύνταξή μου''

Η άμυνα του φτωχικού λαού

Ο απλός κόσμος στην προσπάθειά του να αμυνθεί απέναντι στους ψηφοκάπηλους αναγκάζεται να επιδίδεται στην ψεύτικη ψήφο:
''του μόνου όπλου όπερ εις τους χωρικούς, όπως ανταγωνίζωνται κατά τόσων πολιτικών ή κοινωνικών και βιοικών πιέσεων και διωγμών (όπλον, το οποίον ακονίζεται δίς της εβδομάδος εις τα πταισματοδικεία και ειρηνοδικεία, όπου ο χωρικός γίνεται σωστός βλαχοδικηγόρος) να τα βγάλη πέρα μαζί των''
(...)
φασκελώνων και τα δύο κόμματα όπισθεν των νώτων, και ορκιζόμενος καθ΄εαυτόν να μαυρίση περιφρονητικώς όλας κατά σειράν τάς κάλπας των αυτοκλήτων αντιπροσώπων του ατυχούς λαού, του τόσον δεινοπαθούντος και τυραννουμένου''.

Εξεύρεση χρήματος μέσω βουλευτή

Οι πολιτικοί άνδρες προκειμένου να ανταπεξέλθουν στα έξοδα του προεκλογικού αγώνα έπρεπε να βρουν μια πηγή χρήματος. Αυτή η πηγή είναι ο άμαθος νεοφερμένος υποψήφιος βουλευτής τον οποίο προσπαθούν να τον φέρουν με το μέρος τους και οι δυο πολιτικές παρατάξεις. Τα χρήματα που θα διέθετε θα ήταν πολύτιμα προκειμένου να εξαγοράσουν τις ψήφους των ψηφοφόρων, τα κεράσματα στις ταβέρνες και άλλα έξοδα που τυχόν θα χρειαζόντουσαν κατά την προεκλογική τους εκστρατεία.

''Ήτον αφελής τους τρόπους και έτι αφελέστερος τάς ιδέας. Ήθελε να πολιτευθεί «για δόξα». Ευκαιρία λαμπρά.''

Το πελατειακό σύστημα

Το πελατειακό σύστημα λειτουργεί ρολόι σε αντίθεση με την εκβιομηχάνιση και την ανάπτυξη που δεν φάνηκε ποτέ να έρχεται στον τόπο. 

Το πελατειακό σύστημα λειτουργεί ρολόι σε αντίθεση με την εκβιομηχάνιση και την ανάπτυξη που δεν φάνηκε ποτέ να έρχεται στον τόπο. Η αστική τάξη που δεν υπήρξε στο νεοελληνικό κράτος του 1830 είχε ως αποτέλεσμα οι δομές κοινοβουλευτισμού της δύσης να επιδράσουν πάνω στο πελατειακό σύστημα/ ρουσφέτι και να δημιουργήσουν τις σαθρές βάσεις του νεοελληνικού κράτους. Τα θεμέλιά του είναι δυτικά και όχι προϊόν του νεοελληνικού αυτόχθονου εθνικού κράτους. Σε αυτό το σύστημα η αξιοκρατία χάνεται, το βόλεμα σε θέσεις γίνεται με μπάρμπα στην κορώνη και όχι με την αξία αυτή καθεαυτή. Οι εκλογές είναι εξεύρεση πελατών/ψηφοφόρων οι οποίες δεν θα ωθήσουν στην ανάπτυξη αλλά στην υπερδυνάμωση της πολιτικής σκακιέρας. 

''Ανέκαθεν τα αξιώματα ήσαν αγοραστά. Και αφού η επάρατος πλουτοκρατία είναι άφευκτον κακόν, κατά ποίον άλλον τρόπον θ' αποκτώνται τ' αξιώματα; Πράγμα το οποίον έχασε προ πολλού πάσαν ηθικήν αξίαν, μόνον διά χρημάτων είναι κτητόν. Και ούτως επόμενον ήτο να καταντήσουν τα πράγματα. «Ουδέν κακόν άμικτον καλού». Ευτύχημα μάλιστα ότι δεν ανεφάνη επιφανής τις πολιτευτής εις τα μέρη ταύτα.''

(...)

''Δεν υπήρξε βοσκός, όστις να μη διωρισθή τελωνοφύλαξ, ούτε αγρότης, όστις να μη προχειρισθεί εις υγειονομοσταθμάρχην. Τότε είδομεν πρώτην φοράν κι εδώ εις την νήσον λιμενάρχην φουστανελλάν. Ο εκ της γείτονος επαρχίας υπουργός μας τον είχε στείλει ως δείγμα περίεργον υπαλλήλου.''

Το φαινόμενο της διαπλοκής

Η διαπλοκή κάνει και αυτή την εμφάνισή της όσο αφορά τα δημόσια έργα. Οι πολιτικοί φρόντιζαν να θησαυρίζουν από τα δημόσια έργα, εκμεταλλευόμενοι το στρεβλό δημοκρατικό σύστημα. Όπως φαίνεται από την μέθοδο του πολιτευόμενου κομματάρχη Αλικιάδη στο ακόλουθο απόσπασμα

''Ότι απετέλει την δύναμιν του Αλικιάδη, ήτο ο πόθος, ηφ' ού εφλέφετο, να φανή χρήσιμος ει την εκτέλεσιν δημοσίων έργων της επαρχίας. Εν πρώτοις υπήρχε η εθνική οδός, η προκηρυσσόμενη εκάστοτε ως μέλλουσα να κατασκευασθή, παρά την πρωτεύουσαν της επαρχίας πόλιν! Εκείθεν, αν εξελέγετο βουλευτής, θα είχε την μερίδα του λέοντος. Από τώρα είχεν αρχίσει να συνεταιρίζεται κρυφά με τους εργολάβους.''

Κυάμων Απέχεσθαι

Η λύση προκύπτει από την ηθολογική οπτική του Παπαδιαμάντη που προτάσσει την αποχή από τις εκλογές ως τον μοναδικό δρόμο σωτηρίας

Ο Τρικούπης ήταν από τους πιο αξιόλογους πολιτικούς που ανέδειξε η χώρα. Προσπάθησε να θέσει σε εφαρμογή τα ουσιαστικά θεμέλια του εθνικού κοινοβουλευτισμού. Δυστυχώς, παρά την προσπάθειά του η εποχή δεν ήταν γόνιμη για ριζικές αλλαγές. Ως αντίθεση αυτού του σπουδαίου προσώπου ο Παπαδιαμάντης μας παρουσιάζει, μέσω του διηγήματός του, πολιτικούς που λειτουργούν μέσω της κολακείας και των μεγάλων λόγων ως καιροσκόποι. Οι επιφανείς αυτοί πολιτικοί που εκπροσωπούσαν την εθνική ενότητα και τη δικαιοσύνη, στην ουσία αποτελούσαν το μεγάλο αγκάθι του ανοργάνωτου και υπανάπτυκτου κράτους. Αποδείχτηκαν θεομπαίχτες και επικίνδυνοι, χωρίς βλέψεις εθνικού οράματος για την αναδιοργάνωση του κράτους. Μπροστά στην ασυδοσία και την αδικία που επικρατεί, η δωροδοκία αποτελεί το μικρότερο δεινό. Η ηθική και οι πράξεις ανθρωπιάς και αμοιβαίας συνεννόησης έχουν αντικατασταθεί από τις παράνομες και ανήθικες πρακτικές. Η λύση προκύπτει από την ηθολογική οπτική του Παπαδιαμάντη που προτάσσει την αποχή από τις εκλογές ως τον μοναδικό δρόμο σωτηρίας (Κυάμων απέχεσθαι).

''Το τέρας το καλούμενον επιφανής τρέφει την φυγοπονίαν, την θεσιθηρίαν, τον τραμπουκισμόν, τον κουτσαβακισμόν, την εις τους νόμους απείθειαν. Πλάττει αυλήν εξ αχρήστων ανθρώπων, στοιχείων φθοροποιών, τα οποία τον περιστοιχίζουσι, παρασίτων, τα οποία αποζώσιν εξ αυτού, παχυνόμενα επιβλαβώς, σηπόμενα, ζωύφια βλαβερά, ύδατα λιμνάζοντα, παράγοντα αναθυμιάσεις νοσηράς, πληθύνοντα την ακαθαρσίαν. Ευτυχώς δεν υπήρξεν ενταύθα έδαφος κατάλληλον, διά να γεννηθεί το θρέμμα το καλούμενον επιφανής και ούτως απηλλάγημεν της τοιαύτης αθλιότητος μέχρι της ώρας.''

(...)

''Η δωροδοκία δε την οποίαν βλέπεις τόσον γενικευμένην ως εκλογικόν όπλον, είναι κατ' εμέ το μικρότερον κακόν. Όστις όμως δυσφορεί επί ταύτη ας μη μετέχει του εκλογικού αγώνος, μήτε ως εκλογεύς μήτε ως εκλέξιμος. «Κυάμων απέχεσθε».''

Η μέρα των εκλογών

Οι ψηφοφόροι οδηγούνται από τους πολιτευτές σαν αρνιά για σφαγή στα εκλογικά κέντρα.

Ένα ακόμα τραγελαφικό στοιχείο είναι η ίδια η εκλογική διαδικασία. Οι ψηφοφόροι οδηγούνται από τους πολιτευτές σαν αρνιά για σφαγή στα εκλογικά κέντρα. Οι πολιτικοί δεν θέλουν να χάσουν καμιά ψήφο και δεν διστάζουν να ασκήσουν και βία αν χρειαστεί για να πείσουν το άβουλο πλήθος. Η εφορευτική επιτροπή απαρτίζεται από φερέφωνα ανθρώπων που δείχνουν ακατάλληλοι να αναλάβουν οποιαδήποτε ευθύνη. Μερικά δείγματα της ασχετοσύνης τους είναι ότι δεν μπορούν να οργανωθούν ώστε να καταμετρήσουν τις ψήφους, δεν γνωρίζουν την ακριβή ώρα που λήγει η εκλογική προθεσμία, ούτε ακόμα να αναθέσουν στον τελάλη να σημάνει την λήξη της ψηφοφορίας. Ταγμένοι στον πολιτικό που τους έταξε τα περισσότερα κάνουν τα στραβά μάτια προκειμένου να βοηθήσουν με τη σειρά τους το κόμμα που υποστηρίζουν. Το αποτέλεσμα που σήμανε ταυτόχρονα τη λήξη των εκλογών (και το τέλος του διηγήματος) δίνει τέλος στη φασαρία που είχε επικρατήσει στον τόπο και επιτρέπει τόσο στους πολίτες όσο και στους πολιτικούς να κοιμηθούν ήσυχοι.

''Και ούτω διπλούν επήλθε κέρδος. Πρώτον, ησύχασε προς καιρόν ο κόσμος, και δεύτερον, δεν εκλείσθη το στάδιον των δυο προμνημονευθέντων πολιτευτών, οίτινες έμελλον να συνεχίσωσιν επί μίαν εισέτι περίοδον τάς διακεκριμένας υπηρεσίας των, ο εις διά τα γενικά του έθνους συμφέροντα, ο έτερος διά τα δημόσια έργα της επαρχίας.''

-----------------

* Η φράση «κυάμων απέχεσθαι» αποδίδεται στον Πυθαγόρα και σημαίνει κατά λέξη «να απέχετε από τα κουκιά», δηλαδή από τις εκλογές. Αναφέρεται, βέβαια, από τον Παπαδιαμάντη στο παρόν διήγημα. 

ΠΗΓΗ

Bookpress.gr

Θεατρίνοι, Μ. Α., Γιώργος Σεφέρης

Στήνουμε θέατρα καὶ τὰ χαλνοῦμε
ὅπου σταθοῦμε κι ὅπου βρεθοῦμε
στήνουμε θέατρα καὶ σκηνικά,
ὅμως ἡ μοίρα μας πάντα νικᾶ.
Καὶ τὰ σαρώνει καὶ μᾶς σαρώνει
καὶ τοὺς θεατρίνους καὶ τὸ θεατρώνη
ὑποβολέα καὶ μουσικοὺς
στοὺς πέντε ἀνέμους τοὺς βιαστικούς.
Σάρκες, λινάτσες, ξύλα, φτιασίδια,
ρίμες αἰσθήματα, πέπλα στολίδια,
μάσκες, λιογέρματα, γόοι καὶ κραυγὲς
κι ἐπιφωνήματα καὶ χαραυγὲς
ριγμένα ἀνάκατα μαζὶ μ᾿ ἐμᾶς
(πές μου ποῦ πᾶμε; πές μου ποῦ πᾶς;)
Πάνω ἀπ᾿ τὸ δέρμα μας γυμνὰ τὰ νεῦρα
σὰν τὶς λουρίδες ὀνάγρου ἢ ζέβρα
γυμνὰ κι ἀνάερα, στεγνὰ στὴν κάψα
(πότε μᾶς γέννησαν; πότε μᾶς θάψαν!)
Καὶ τεντωμένα σὰν τὶς χορδὲς
μιᾶς λύρας ποὺ ὁλοένα βουίζει. Δὲς
καὶ τὴν καρδιά μας ἕνα σφουγγάρι,
στὸ δρόμο σέρνεται καὶ στὸ παζάρι
πίνοντας τὸ αἷμα καὶ τὴ χολὴ
καὶ τοῦ τετράρχη καὶ τοῦ ληστῆ.

Θερμοπύλες, Κωνσταντίνος Καβάφης

Τιμή σ' εκείνους όπου στην ζωή των
ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·
δίκαιοι κ' ίσοι σ' όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κ' ευσπλαχνία·
γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν
είναι πτωχοί, πάλ' εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε·
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.
Και περισσότερη τιμή τους πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κ' οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε.

Στην Ανέμη Τυλιγμένη

 

Η συμμετοχή μου στη συλλογικό βιβλίο Παραμυθιού από τις  Εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές.

ISBN-13: 978-618-5002-92-3

Σελ. 292

Τα παραμύθια στην ανθολογία «Στην Ανέμη Τυλιγμένη» είναι λαϊκές αφηγήσεις χρόνων περασμένων, που ακούγονται ακόμη από γενιά σε γενιά...
Είναι οι μύθοι κάθε τόπου, είναι η λαχτάρα των ανθρώπων για όνειρο... Παραμύθια που μας νανούρισαν γλυκά κάποιο βράδυ με φεγγάρι, παραμύθια που κρατάμε μέσα μας σαν ιστορία των παιδικών μας - και όχι μόνο - χρόνων... Παραμύθια που ίσως κάποτε, στα χρόνια των θαυμάτων, έγιναν από πραγματικότητα, όνειρο. Και το όνειρο αυτό του παρελθόντος κρατάτε τη στιγμή αυτή στα δικά σας χέρια.
Σας προσκαλούμε να τα γνωρίσετε...
Να νιώσετε τη μαγεία τους...
Καλή ανάγνωση!


Mπορείτε να βρείτε το βιβλίο από το ηλεκτρονικό κατάστημα
https://universe-pathways-ebookstore.skroutzstore.gr/p.Stin-anemi-tyligmeni-Syllogi-ellinikoy-paramythioy.1274253.html

universe-pathways.blogspot.com
universe-pathways.gr
universepaths@yahoo.com






Περιεχόμενα:

Ματίνα Μαντά

• Η Σπηλιωμένη 11

• Τα τρία δώρα 27

Μιχάλης Νικολάου

• Το βουνό της γνώσης 42

• Ο ποντικός με τα πατίνια 52

Κωνσταντίνα Τσούμα

• Οι τρεις κυράδες 59

• Το αθάνατο νερό 66

Μιχάλης Σαββίδης

• Το τραγούδι της τυφλής βασίλισσας 73

• Φεγγαρονανούρισμα 81

Μιλτιάδης Ντόβας

• Η μαγεμένη πέτρα 86

• Ο ψεύτης αγέρας 89

• Το μαγεμένο παλικάρι 93

Δήμητρα Ευθυμίου (Ψευδώνυμο Ραπόζα)

• Το παραμύθι του παππού Ευριπίδη

• Ο Πιρμέρζης 96

Μαρία Τριανταφύλλου

• Το μυστικό 100

Παντελής Λιάκας

• Το παραμύθι του πλατάνου 109

• Το μαγικό γεφύρι 115

Τριαντάφυλλη Πολίτη 

• Η Μύλη, το Πεύκο και ο Τρικούπης 121

• Η Ρίνα η Καρδερίνα 128

Μαρία Κλίνη

• Το αδέσποτο 133

• Το ερωτευμένο γιασεμί 136

• Το πικρό όνειρο του καρπουζιού 144

Κατερίνα Παπαδάκη

• Μια φορά ήταν η Πάνιση 147

• Ο τροχός που όλο γυρίζει 159

• Ιστορίες Παντοπωλείου

• Οι ταπεινές φακές και ο εγωιστής γίγαντας 169

Χρήστος Καραντωνίου

• Το νερό του Διαβόλου 176

• Έρικ Σμυρναίος 

• Το στοιχειό του δέντρου 182

Ζανέτα Κουτσάκη

• Μια ευχή για τον Μίμη 198

Ευαγγελία Στρατή

• Το άσπρο και το μαύρο 207

• Το δέντρο που έλεγε ιστορίες 213

• Το Χρυσοκέρατο Ελάφι 221

Ελένη Μπασδάρα

• Οι μαγικές κλωστές 228

Νένα Μπούρα

• Της γοργόνας το χτένι 232

• Το μαρμαρωμένο βοσκόπουλο 237

Αντώνης Ρεπανάς

• Το μυστικό συστατικό 241

• Η Αναστασία και οι Καλικάτζαροι 248

• Η Γιαγιά Μαρούλα και οι Καλικάτζαροι 255

• Μια φορά και έναν καιρό στον κόσμο των ονείρων 263

Νικολέττα Ρεπάνη 

• Το μικρό αστέρι 275

Αναστασία Σταθοπούλου

• Το Μαγεμένο Τραγούδι 278

 

Η Αρχή και το Τέλος

 

Η συμμετοχή μου στη συλλογικό βιβλίο θεατρικών μονόπρακτων επιστημονικής φαντασίας από τις Εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές.

 ISBN-13: 978-618-5002-93-0

Σελ. 128


Συμμετοχές στο βιβλίο:

Λιάκας Παντελής

Τσούμα Κωνσταντίνα

Χρήστος Μιχαήλ Καπνίσης

Ψαλτίδης Σωτήρης 



Mπορείτε να βρείτε το βιβλίο από το ηλεκτρονικό κατάστημα
https://universe-pathways-ebookstore.skroutzstore.gr/p.I-archi-kai-to-telos-Monoprakta-epistimonikis-fantasias.1274254.html


universe-pathways.blogspot.com
universe-pathways.gr
universepaths@yahoo.com

Τα οφέλη του διαβάσματος: Γιατί πρέπει να διαβάζουμε κάθε μέρα

Πότε ήταν η τελευταία φορά που διαβάσατε ένα βιβλίο ή ένα ουσιώδες άρθρο σε ένα περιοδικό; Μήπως οι καθημερινές σας αναγνωστικές συνήθειες επικεντρώνονται μόνο σε tweets και ενημερώσεις του Facebook ή στις οδηγίες χρήσης που αναγράφονται στο κουτί των δημητριακών σας; Αν ανήκετε κι εσείς στους αμέτρητους ανθρώπους που δεν συνηθίζουν να διαβάζουν τακτικά, μπορεί να χάνετε μια σειρά από πολύ σημαντικά οφέλη, μερικά εκ των οποίων παρουσιάζονται στη συνέχεια.

1. Πνευματική διέγερση
Έρευνες έχουν δείξει πως με το να το διατηρεί κανείς το πνεύμα του σε εγρήγορση μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη (ή πιθανότατα να αποτρέψει) του Alzheimer και της άνοιας, καθώς κρατώντας ενεργό τον εγκέφαλο αποτρέπει κανείς την απώλεια δύναμης από αυτόν. Όπως συμβαίνει με οποιονδήποτε άλλο μυ του σώματος έτσι και ο εγκέφαλος χρειάζεται άσκηση για να παραμείνει δυνατός και υγιής. Οπότε «use it or lose it»!

2. Μείωση του άγχους
Ανεξάρτητα από το πόσο stress μπορεί να έχετε στη δουλειά ή στις διαπροσωπικές σας σχέσεις ή σε αναρίθμητα άλλα καθημερινά θέματα που προκύπτουν, όλα μπορούν να ξεχαστούν αν χαθείτε στις σελίδες μιας εξαιρετικής ιστορίας. Ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα μπορεί να σας μεταφέρει σε άλλες χώρες, σε μαγικά βασίλεια, ενώ ένα ευχάριστο άρθρο που θα κερδίσει την προσοχή σας μπορεί να διώξει τις εντάσεις και σας βοηθήσει να χαλαρώσετε.


3. Γνώση
Όλα όσα διαβάζετε γεμίζουν το μυαλό σας με νέες πληροφορίες και δεν ξέρετε πότε μπορεί να σας χρειαστούν στην πράξη. Όσο πιο πολλές γνώσεις έχετε, τόσο πιο εξοπλισμένοι είστε για να αντιμετωπίσετε όποια πρόκληση ανακύψει. Επιπροσθέτως, σκεφτείτε πως ό,τι κι αν σας συμβεί – να χάσετε τη δουλειά σας, τα χρήματά σας, τα υπάρχοντά σας – τις γνώσεις σας δεν θα μπορέσει να σας τις πάρει κανείς.

4. Διεύρυνση του λεξιλογίου
Όσο περισσότερο διαβάζετε, τόσο περισσότερες λέξεις μαθαίνετε, λέξεις που αναπόφευκτα θα βρουν το δρόμο τους και θα ενσωματωθούν στο καθημερινό σας λεξιλόγιο. Η ευφράδεια λόγου και το πλούσιο λεξιλόγιο είναι χρήσιμα σχεδόν σε κάθε επάγγελμα και το να γνωρίζει κανείς ότι μπορεί να μιλήσει με άνεση και αυτοπεποίθηση, αποτελεί μια τεράστια ώθηση στην αυτοεκτίμησή του. Θα μπορούσε να σας βοηθήσει ακόμη και στην καριέρα σας, αφού οι διαβασμένοι και με γνώσεις σε ποικίλα θέματα άνθρωποι, καθώς και εκείνοι που κάνουν εξαίρετη χρήση του λόγου τείνουν να κερδίζουν προαγωγές πολύ πιο γρήγορα από τους υπόλοιπους. Το διάβασμα βιβλίων είναι έπειτα ζωτικής σημασίας για την εκμάθηση ξένων γλωσσών αφού με την έκθεση σε λέξεις, μπορείτε να αποκτήσετε μεγαλύτερη ευχέρεια στον προφορικό και το γραπτό λόγο στη γλώσσα που σας ενδιαφέρει.

5. Βελτίωση της μνήμης
Όταν διαβάζετε ένα βιβλίο πρέπει να θυμάστε ένα σωρό χαρακτήρες, το υπόβαθρό τους, τις φιλοδοξίες τους, την ιστορία, τις αποχρώσεις της, καθώς επίσης τους διάφορους άξονες και τις δευτερεύουσες πλοκές, που υφαίνουν το δρόμο τους μέσα σε κάθε ιστορία. Οι εγκέφαλοι είναι καταπληκτικοί και μπορούν να θυμούνται τόσα πράγματα σχετικά εύκολα. Εξίσου αξιοθαύμαστο είναι το γεγονός πως κάθε νέα μνήμη σφυρηλατεί νέες συνάψεις (διαδρομές στον εγκέφαλο) και ενδυναμώνει τις ήδη υπάρχουσες, πράγμα που βοηθά στην ανάκληση της βραχυπρόθεσμης μνήμης και επίσης σταθεροποιεί τις ψυχικές διαθέσεις.

6. Ενδυνάμωση κριτικής σκέψης και δεξιοτήτων ανάλυσης
Σας έχει τύχει να διαβάσετε ποτέ μια φοβερή ιστορία μυστηρίου και να λύσετε το μυστήριο πριν ολοκληρώσετε την ιστορία; Αν ναι, τότε χρησιμοποιήσατε την κριτική σας σκέψη και τις αναλυτικές σας δεξιότητες, συνδέσατε όλα τα στοιχεία και τις λεπτομέρειες και καταλήξατε στη λύση. Αυτές τις δεξιότητες τις χρησιμοποιείτε ακόμη και όταν κάνετε κριτική ή συζητάτε για ένα βιβλίο.

7. Βελτίωση συγκέντρωσης
Όταν διαβάζετε ένα βιβλίο, έχετε όλη σας την προσοχή στραμμένη στην ιστορία – ο υπόλοιπος κόσμος δεν έχει καμιά απολύτως σημασία – και εσείς απορροφάτε και την παραμικρή λεπτομέρεια. Προσπαθήστε να διαβάζετε 15 – 20 λεπτά πριν από τη δουλειά. Θα εκπλαγείτε με το πόσο συγκεντρωμένοι θα είστε με το που φτάσετε στο γραφείο.

8. Καλύτερες δεξιότητες γραφής
Αυτό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη διεύρυνση λεξιλογίου. Το στυλ γραφής άλλων συγγραφέων μπορεί ποικιλοτρόπως να επηρεάσει τη δική σας δουλειά.
Υπάρχει ένα αναγνωστικό είδος για κάθε άνθρωπο και είτε σας αρέσει η κλασική λογοτεχνία, η ποίηση, οι βιογραφίες, τα περιοδικά μόδας, τα κείμενα θρησκευτικού ενδιαφέροντος, η νεανική λογοτεχνία ή οι νουβέλες, υπάρχει σίγουρα κάτι εκεί έξω που μπορεί να προσελκύσει την περιέργεια και τη φαντασία σας. Αφήστε στην άκρη για λίγο τον υπολογιστή σας, ανοίξτε ένα βιβλίο και ανανεώστε την ψυχή σας.  







Πηγή 
LifeHack

Η αξία της παιδείας

  Ένα εκ των πλέον σύνθετων θεμάτων προς διερεύνηση είναι το θέμα της παιδείας.Και αν η παιδεία πολύ συχνά προβάλλεται ως η λύση σε σοβαρότατα προβλήματα της εποχής μας,κι αν η απουσία παιδείας ως το βασικό αίτιο των προβλημάτων αυτών,πολλοί λίγοι είναι αυτοί που αντιλαμβάνονται σε (αρκετά) μεγάλο βαθμό το τι τελικά είναι η παιδεία και πόσο σημαντική είναι για τον άνθρωπο.
Στόχος μου λοιπόν είναι να ορίσω με το κείμενο αυτό την πολύ σύνθετη αυτή έννοια και να καταδείξω τη σημασία της για τον άνθρωπο.

  Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας θα κάνω μερικές παρατηρήσεις.
Αν κάποιος σκοτώσει έναν άνθρωπο πάει φυλακή,αν όμως σκοτώσει ένα ζώο συνήθως δεν τιμωρείται καν. 
Αν κάποιος επιστήμονας θέλει να κάνει ένα πείραμα και χρειάζεται πειραματόζωα,τότε αυτά επιβάλλεται να είναι ζώα και δεν επιτρέπεται να είναι άνθρωποι. 
Αν ένας άνθρωπος νοιώσει μοναξιά,τότε πιθανότατα θα ψάξει έναν άλλο άνθρωπο για να του κάνει παρέα κι όχι ένα ζώο. Όλες αυτές και πολλές ακόμα παρατηρήσεις αποδεικνύουν ότι υπάρχει μια γενική,πανανθρώπινη πίστη ότι ο άνθρωπος είναι ανώτερος από τα άλλα όντα,άποψη την οποία ενστερνίζεται η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων.

Που οφείλεται όμως αυτή η ανωτερότητα;
Οφείλεται καθαρά στο γεγονός ότι ο άνθρωπος είναι το μοναδικό ον που διαθέτει μυαλό,αντίληψη και λογική;Για να απαντήσω στο ερώτημα αυτό θα χρησιμοποιήσω τα λόγια του Αριστοτέλη,του σπουδαίου αυτού φιλοσόφου <<διό ανοσιώτατον και αγριώτατον άνευ αρετής>>.
Λέει δηλαδή ο Αριστοτέλης ότι ο άνθρωπος χωρίς αρετή μπορεί να γίνει το πιο ανόσιο και το αγριότερο από όλα τα ζώα. 
Θεωρούσε επομένως κι ο Αριστοτέλης ότι δεν είναι το μυαλό(οι διανοητικές αρετές κατά τον ίδιο) αυτό που κάνει τον άνθρωπο καλύτερο από τα υπόλοιπα ζώα,αλλά η (ηθική)αρετή.Περισσότερο μάλλον η παιδεία(μέρος της οποίας αποτελεί κι η ηθική αρετή),η οποία στα λατινικά ονομάζεται humanitas και έτσι φαίνεται ότι αποτελεί χαρακτηριστικό μόνο των ανθρώπων,είναι αυτή που κάνει τον άνθρωπο να είναι στα αλήθεια το ανώτατο όλων των όντων.

  Βέβαια ένα ερώτημα είναι το τι τελικά είναι η παιδεία και ποια η σημασία της για τον άνθρωπο.Παιδεία αρχικά σήμαινε αυτό που πρέπει να διδαχθεί το παιδί και στη συνέχεια απέκτησε την έννοια της γενικότερης πνευματικής καλλιέργειας. 
Ουσιαστικά είναι το σύνολο των πνευματικών αγαθών που αποκτάει ο κάθε άνθρωπος(για αυτό η παιδεία είναι σημαντικότερη από τη μόρφωση που είναι ένα μονάχα πνευματικό αγαθό). 
Για να συμπεριφέρεται δηλαδή κάποιος όπως αρμόζει σε έναν άνθρωπο και να μπορεί επομένως να θεωρηθεί ανώτερος από τα υπόλοιπα ζώα,πρέπει να διαθέτει σε έναν επαρκή βαθμό τα αγαθά αυτά.
Τα πνευματικά αγαθά που συναπαρτίζουν την παιδεία είναι πολλά,αλλά τα βασικότερα είναι τρία:η ηθική αρετή,που κάνει τον άνθρωπο να φέρεται σωστά στους άλλους ανθρώπους, η κριτική ικανότητα,που του δίνει τη δυνατότητα να σκέφτεται σωστά και να κρίνει με ωριμότητα τι είναι σωστό και τι όχι και το καλλιτεχνικό αισθητήριο που του δίνει την ικανότητα να συναισθανθεί την αξία διάφορων έργων τέχνης και τη σημασία τους.

  Το σημαντικότερο βέβαια και από τα τρία είναι το πρώτο:η ηθική αρετή (να ξεκαθαρίσω βέβαια ότι η ηθική αρετή είναι ένα στάδιο ανώτερο από την καλοσύνη,όπως θα φανεί και στη συνέχεια), κάτι που φαίνεται από το γεγονός ότι όχι μόνο ο Αριστοτέλης αλλά κι άλλοι σπουδαίοι αρχαίοι Έλληνες διανοητές υποστήριξαν την άποψη ότι δίχως αυτή είναι αδύνατον να υπάρχουν ανθρώπινες κοινωνίες,κάτι αρκετά λογικό,αφού ο ένας άνθρωπος δε θα σεβόταν τον άλλο κι έτσι οι κοινωνίες θα διασπάζονταν, αλλά κι από το γεγονός ότι τα σημαντικότερα προβλήματα της εποχής μας είναι προϊόντα της έλλειψης της ηθικής αρετής (π.χ.η εκμετάλλευση των αδύναμων από τους δυνατούς). 

Η ηθική αρετή πηγάζει από την αποδοχή της αρχής της ισότητας,σύμφωνα με την οποία όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι κι επομένως ο καθένας πρέπει να σέβεται την προσωπικότητα και τα δικαιώματα του άλλου,με τον ίδιο τρόπο που σέβεται και τη δική του προσωπικότητα και τα δικά του δικαιώματα. Μπορεί αυτό να φαίνεται σε κάποιους υπερβολικά <<αγαθό>>, αλλά, όπως μπορεί να αντιληφθεί οποιοσδήποτε κάνει τον κόπο να το σκεφτεί σοβαρά κι ώριμα, είναι ο μόνος τρόπος για να λειτουργήσουν οι ανθρώπινες κοινωνίες. 

Το βασικό λοιπόν γνώρισμα του ανθρώπου που διαθέτει παιδεία είναι ότι σέβεται τους συνανθρώπους του,ακόμα κι αυτούς που δε συμπαθεί, και δεν προσπαθεί να τους βλάψει με κανένα τρόπο,ακόμη κι αν έχει τη δύναμη να το κάνει. Μάλιστα για να θεωρηθεί ένας άνθρωπος ηθικός πρέπει να πράττει έτσι με τη θέληση του,η τέλεση ηθικών πράξεων να του προκαλεί ευχαρίστηση κι όχι να συμπεριφέρεται με ηθικό τρόπο για να αποφύγει την κοινωνική κατακραυγή ή κάποια άλλη ποινή.

                                                  

  Ένα πολύ σημαντικό πνευματικό αγαθό είναι επίσης κι η κριτική ικανότητα.Η κριτική ικανότητα είναι απαραίτητη ώστε κάποιος να είναι ουσιαστικά ελεύθερος,αφού όταν τη διαθέτει μπορεί να κρίνει ο ίδιος τι είναι σωστό και τι όχι για την επίτευξη ενός σκοπού,τι άξιο και τι ανάξιο να γίνει, να παίρνει αποφάσεις με περισσότερες πιθανότητες να είναι σωστές και γενικά να κρίνει σωστά.
Επομένως,όταν κάποιος διαθέτει ελλειπή,ή και ανύπαρκτη κριτική ικανότητα,τότε εύκολα παραπλανάται και ποδηγετείται από κάποιον τον οποίο εμπιστεύεται,ενώ αδυνατεί να κρίνει ο ίδιος τι είναι καλό να κάνει για να πετύχει τον όποιο στόχο του,ένα είδος δηλαδή πνευματικής σκλαβιάς. 
Βέβαια η κριτική ικανότητα δε συνεπάγεται κι ηθική αρετή.

Είναι δυνατόν κάποιος να κρίνει σωστά σχετικά με το τι πρέπει να κάνει για να πετύχει έναν ανήθικο σκοπό. 
Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι η κριτική ικανότητα συμπληρώνει την ηθική αρετή,αφού χάρη σε αυτήν ο (ηθικός) άνθρωπος μπορεί να κρίνει τι είναι καλό να κάνει(μπορεί κάποιος να έχει τη διάθεση να κάνει καλές-ηθικές πράξεις,να μην έχει όμως την κριτική ικανότητα που θα του επιτρέψει να γνωρίζει αν μια πράξη είναι, ή όχι, καλή).

Επιπλέον η ύπαρξη πολιτών με ανεπτυγμένη κριτική ικανότητα είναι υπέρ-απαραίτητη σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα το οποίο προάγει την ισηγορία,ίσες δηλαδή ευκαιρίες σε όλους για συμμετοχή στα κοινά, η οποία από ένα πολύ δίκαιο μέτρο καταντάει,όταν οι πολίτες στερούνται επαρκούς κριτικής ικανότητας,πρόβλημα,αφού η πλειοψηφία των πολιτών αδυνατεί να πάρει σωστές αποφάσεις για το σύνολο κι έτσι η δημοκρατία μετατρέπεται σε οχλοκρατία,όπου κυβερνά ο,κατά τον Πλάτωνα,<<άπειρος παιδείας όχλος>>.

Βέβαια η κριτική ικανότητα δεν αφορά μόνο την πολιτική δραστηριότητα των ατόμων,αλλά ακόμα και τις πιο απλές πράξεις(όπως π.χ. το να μπορεί κανείς να κρίνει ότι το να πετάει σκουπίδια στο δρόμο είναι λάθος).

 Τέλος,το <<καλό>> καλλιτεχνικό αισθητήριο είναι ένα πολύ σπουδαίο κτήμα του ανθρώπου.Αυτό γίνεται εύκολα κατανοητό αν αναλογιστεί κανείς την πολύ σημαντική επίδραση της τέχνης στην ανθρώπινη ψυχή.
Η τέχνη,με όλες τις μορφές της,διαμορφώνει την ψυχή-χαρακτήρα και εξασκεί με τρόπο μοναδικό και το μυαλό του ανθρώπου,επομένως είναι πολύ σημαντικό κάποιος να διαθέτει <<καλό>> καλλιτεχνικό αισθητήριο που θα τον βοηθήσει να την προσεγγίσει σωστά.
Το καλλιτεχνικό αισθητήριο θα βοηθήσει τον άνθρωπο από τη μία πλευρά να κρίνει (έχει κάποια σχέση λοιπόν και με την κριτική ικανότητα)αν ένα έργο τέχνης είναι αξιόλογο και μπορεί να του προσφέρει χρήσιμα ψυχικά-πνευματικά αγαθά,ώστε να καταπιαστεί μαζί του,καθώς και να αντιληφθεί πλήρως τα μηνύματα ενός έργου τέχνης και να επωφεληθεί πλήρως από αυτό.
Το καλλιτεχνικό αισθητήριο είναι επομένως απαραίτητο για να κερδίσει κάποιος τα πραγματικά <<δώρα>> της τέχνης και να κάνει χρήση τους,αφού,όταν αυτό απουσιάζει,τότε ο άνθρωπος καταφεύγει σε εύπεπτα έργα τέχνης, χωρίς βαθύτερο νόημα,απομακρύνεται από το επιθυμητό στάδιο της ψυχαγωγίας (ευχαρίστηση συνοδευόμενη από την απόκτηση πνευματικών-ψυχικών αναγκών),μέσω της τέχνης,και προσεγγίζει το στάδιο της διασκέδασης(αποσκοπεί αποκλειστικά στην ευχαρίστηση,με ευτελείς μάλιστα τρόπους), ενώ,ακόμα κι όταν έρθει σε επαφή με ανώτατα έργα τέχνης,αδυνατεί να αντιληφθεί τη σπουδαιότητα και τα νοήματά τους και να επωφεληθεί από αυτά.

  Ένα δεύτερο πολύ συχνό ερώτημα είναι αν τελικά η παιδεία είναι κάτι που είναι χρήσιμο για τον άνθρωπο ή μήπως είναι μια άχρηστη πολυτέλεια.
Πράγματι,αν κρίνει κάποιος με τον υλιστικό και χρησιμοθηρικό τρόπο που σκέπτονται οι άνθρωποι σήμερα,η παιδεία είναι κάτι άχρηστο αφού δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψει τις βιολογικές ανάγκες του ανθρώπου(ή τουλάχιστον αυτό νομίζουν οι περισσότεροι),που θεωρούνται από την πλειονότητα των ανθρώπων οι σημαντικότερες όλων.

Τη δική μου θέση στο ερώτημα αυτό θα τη δώσω με ένα παράδειγμα.Ας θεωρήσουμε λοιπόν ότι έχουμε ένα φτηνό(απλή κατασκευή),ένα κανονικό(κανονική συσκευή) κι ένα ακριβό(σύνθετη κατασκευή) αυτοκίνητο.

Το ακριβό θα τρέχει γρηγορότερα και το φτηνό αργότερα από τα υπόλοιπα.

Αντίστοιχα όμως και το ακριβό θα έχει μεγαλύτερες (ενεργειακές) ανάγκες ενώ το φτηνό μικρότερες από τα άλλα.

Το παράδειγμα αυτό αποδεικνύει ότι όσο πιο σύνθετη είναι μια μηχανή,τόσο μεγαλύτερες δυνατότητες,αλλά και τόσο μεγαλύτερες ανάγκες έχει.Το ίδιο συμβαίνει και με τις διάφορες μορφές ζωής.

Οι ιοί λοιπόν,που αποτελούν την απλούστερη μορφή ζωής έχουν ελάχιστες δυνατότητες (γι'αυτό αναγκάζονται να παρασιτούν σε άλλους οργανισμούς για να επιβιώσουν) και η μόνη τους ανάγκη είναι η ανάγκη να αναπαραχθούν,αφού εγκατασταθούν στο εσωτερικό κάποιου ξενιστή.

Τα ζώα πάλι,μια μορφή ζωής μέτριας πολυπλοκότητας έχουν μεγαλύτερες και περισσότερες ιδιότητες(διαφορετικές το καθένα), αντίστοιχα όμως και μεγαλύτερες και περισσότερες ανάγκες(ανάγκη για φαγητό,ξεκούραση,αναπνοή, αναπαραγωγή).

Τέλος ο άνθρωπος,η πιο σύνθετη μορφή ζωής στον πλανήτη,έχει μεγαλύτερες δυνατότητες από κάθε άλλο ον(κάτι που μαρτυρούν και τα σπουδαία και πολυάριθμα τεχνολογικά του επιτεύγματα) και επομένως και μεγαλύτερες ανάγκες από κάθε άλλο ον.

Πέρα από τις ανάγκες των ζώων,που κυρίως αφορούν το σώμα,αφού τα ζώα έχουν πολύ απλά συναισθήματα,σε σχέση με αυτά των ανθρώπων,και καθόλου σοφία και φρόνηση,ο άνθρωπος έχει και ανάγκες που αφορούν την ψυχή και το μυαλό του.

Οι ανάγκες αυτές(πνευματικές-συναισθηματικές)για να καλυφθούν χρειάζονται και τα πνευματικά αγαθά,τα οποία,όπως προαναφέρθηκε,ονομάζονται στο σύνολό τους παιδεία.

Επομένως η παιδεία είναι απαραίτητη για τον άνθρωπο,εξίσου απαραίτητη με τα υλικά αγαθά που καλύπτουν τις άλλες,τις σωματικές ανάγκες.
Οι άνθρωποι λοιπόν που ενδιαφέρονται μονάχα για την κάλυψη των σωματικών-βιολογικών τους αναγκών στην ουσία τους δε διαφέρουν από τα ζώα αφού η παιδεία(πνευματικά αγαθά) είναι αυτό που κάνει τον άνθρωπο ανώτερο από αυτά.
          

   Φαίνεται επομένως η πολύ μεγάλη αξία της παιδείας για τον άνθρωπο,καθώς κι η ανάγκη για αναβάθμισή της και παροχή της σε όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους.

Η παιδεία λανθασμένα θεωρείται μια περιττή πολυτέλεια.
Στην πραγματικότητα είναι μια ουσιαστική αναγκαιότητα που έχει και πρακτική χρησιμότητα αφού αν οι άνθρωποι μιας κοινωνίας δε διαθέτουν την απαραίτητη παιδεία, αυτή είναι ιστορικά αποδεδειγμένο ότι είναι αδύνατο να προοδεύσει (στο σύνολό της) στους περισσότερους τομείς κι ακόμα η παροχή παιδείας στους πολίτες μπορεί να είναι η λύση πολλών προβλημάτων της εποχής μας(όπως π.χ. η μαζοποίηση).

Το πώς μπορεί ένας άνθρωπος να αποκτήσει την απαιτούμενη παιδεία,θα το εξετάσω στο επόμενο δοκίμιο.

ΠΗΓΗ

Homo Cogitans